{"id":1003,"date":"2026-04-02T22:26:44","date_gmt":"2026-04-02T22:26:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1003"},"modified":"2026-04-03T07:43:25","modified_gmt":"2026-04-03T07:43:25","slug":"iman-ve-gunah-kavramlari-arasindaki-buyuk-farklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1003","title":{"rendered":"\u0130man ve g\u00fcnah kavramlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck farklar"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;\u0130man\u2013g\u00fcnah fark\u0131 sadece &#8216;iyi\u2013k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f&#8217; fark\u0131 de\u011fildir<strong>;&nbsp;<\/strong>insan\u0131n varl\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131, ruh halini ve ebedi ak\u0131betini belirleyen bir ayr\u0131md\u0131r.&#8221; En a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde maddele\u015ftirelim.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Varl\u0131kla Ba\u011f Kurma Meselesi:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong>\u0130man k\u00e2inat\u0131 anlaml\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Her \u015feyi Allah\u2019a ba\u011flar. Varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fman de\u011fil, dost olarak okur. Hayata bir \u201cmaksat\u201d y\u00fckler.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnah<strong>\u2026 <\/strong>Fiilen Allah\u2019tan kopu\u015f y\u00f6nelimi ta\u015f\u0131r. E\u015fyay\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ba\u015f\u0131bo\u015f g\u00f6rmeye meylettirir. Anlam\u0131 zay\u0131flat\u0131r. Maksad\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131r. <em>Net fark<\/em>: \u0130man varl\u0131kla ba\u011f kurar, g\u00fcnah ba\u011f\u0131 zedeler.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kalp \u00dczerindeki Tesir\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n en s\u0131k vurgulad\u0131\u011f\u0131 meselelerden biri \u015fudur: \u201cHer g\u00fcnah i\u00e7inde k\u00fcfre giden bir yol vard\u0131r\u201d. Bu \u015fu demektir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man kalbi geni\u015fletir. Huzur \u00fcretir. Vicdan\u0131 diri tutar. \u00dcmit kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnah kalpte leke b\u0131rak\u0131r. Tekrarland\u0131k\u00e7a al\u0131\u015fkanl\u0131k olur. Vicdan\u0131 susturur. \u00dcmitsizlik do\u011furur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u00e7\u0131k fark<\/em>: \u0130man kalbi ayd\u0131nlat\u0131r; g\u00fcnah kalbi karart\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Psikolojik Netice<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man musibette sab\u0131r verir. Gelecek korkusunu azalt\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fc yokluk de\u011fil, ge\u00e7i\u015f olarak g\u00f6r\u00fcr. Yaln\u0131zl\u0131k hissini azalt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnah anl\u0131k haz verir. Sonras\u0131nda bo\u015fluk \u00fcretir. Su\u00e7luluk veya savunma mekanizmas\u0131 olu\u015fturur. \u0130\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00fcy\u00fck fark<\/em>: \u0130man derin huzur \u00fcretir; g\u00fcnah k\u0131sa haz, uzun huzursuzluk \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Topluma bakan y\u00f6n\u00fc<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man g\u00fcven \u00fcretir. Emanet \u015fuuru kazand\u0131r\u0131r. Adalet duygusunu g\u00fc\u00e7lendirir. Fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnah bencilli\u011fi art\u0131r\u0131r. Hak ihlalini normalle\u015ftirir. G\u00fcven krizine yol a\u00e7ar. Toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fclmeye zemin haz\u0131rlar. <em>B\u00fcy\u00fck fark<\/em>: \u0130man toplum kurar; g\u00fcnah toplum \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ahiret Perspektifi<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man ebed\u00ee saadetin anahtar\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ameli bile sonsuzla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fc anlaml\u0131 k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnah t\u00f6vbe edilmezse manev\u00ee tahribat \u00fcretir. Israr edilirse kalbi m\u00fch\u00fcrleme riskine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ebed\u00ee sonucu etkileyebilir. <em>B\u00fcy\u00fck fark<\/em>: \u0130man sonsuza a\u00e7ar; g\u00fcnah sonsuzdan kopma riskidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man ile g\u00fcnah aras\u0131ndaki en keskin fark \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir: \u0130man bir ba\u011fd\u0131r. G\u00fcnah bir zedelenmedir. \u0130man Allah\u2019la ili\u015fkiyi g\u00fc\u00e7lendirir. G\u00fcnah o ili\u015fkiyi zay\u0131flat\u0131r. Ama \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta: G\u00fcnah imans\u0131zl\u0131k de\u011fildir. T\u00f6vbe kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Nihai \u00d6zet (En Belirgin Haliyle)<\/h1>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Alan<\/strong><\/td><td><strong>\u0130man<\/strong><\/td><td><strong>G\u00fcnah<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Kalp<\/td><td>Nur<\/td><td>Leke<\/td><\/tr><tr><td>Psikoloji<\/td><td>Huzur<\/td><td>\u0130\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131<\/td><\/tr><tr><td>Toplum<\/td><td>G\u00fcven<\/td><td>\u00c7\u00f6z\u00fclme<\/td><\/tr><tr><td>Anlam<\/td><td>Maksat<\/td><td>Bo\u015fluk<\/td><\/tr><tr><td>Ahiret<\/td><td>Ebed\u00ee saadet<\/td><td>Risk<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cHer g\u00fcnah k\u00fcfre gider\u201d ifadesi tam olarak ne demek?; B\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u2013k\u00fcf\u00fcr ayr\u0131m\u0131 nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?; G\u00fcnah kalbi nas\u0131l karart\u0131r, s\u00fcre\u00e7 nas\u0131l i\u015fler? \u00dc\u00e7\u00fcn\u00fc de a\u00e7makla birlikte, k\u00fcfr\u00fcn insan\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131ndan nas\u0131l \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131, onu nas\u0131l canavarla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir varl\u0131kta nadir g\u00f6r\u00fclen iyi davran\u0131\u015flar\u0131n da bu durumda fazla bir de\u011ferinin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de irdeleyerek konuyu bitirelim.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHer G\u00fcnah K\u00fcfre Gider\u201d Ne Demektir?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu ifade do\u011frudan \u201cher g\u00fcnah i\u015fleyen k\u00e2fir olur\u201d anlam\u0131na gelmez. Ak\u0131\u015f \u015f\u00f6yledir: G\u00fcnah\u2026 Vicdan\u0131 rahats\u0131z eder. Israr\u2026 Rahats\u0131zl\u0131k azal\u0131r. Tevil\u2026 G\u00fcnah me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130nat\u2026 Hakikatle ba\u011f zay\u0131flar. So\u011fuma\u2026 \u0130man\u00ee hassasiyet k\u00f6relir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani mesele bir fiilin kendisinden ziyade, o fiile kar\u015f\u0131 kalbin ald\u0131\u011f\u0131 pozisyondur. G\u00fcnah i\u015flemek ba\u015fka, g\u00fcnah\u0131 savunmak ba\u015fkad\u0131r. Kopu\u015f, savunma a\u015famas\u0131nda ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00fcy\u00fck G\u00fcnah \u2013 K\u00fcf\u00fcr Ayr\u0131m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck g\u00fcnah, iman\u0131 yok etmez. K\u00fcf\u00fcr, iman\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc keser. Aradaki fark \u015fudur: B\u00fcy\u00fck G\u00fcnah ili\u015fkiyi zedeler. Ama ba\u011f kopmaz. T\u00f6vbe ile onar\u0131labilir. K\u00fcf\u00fcr ise ba\u011f\u0131 ink\u00e2r eder. Varl\u0131\u011f\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. Allah ile irtibat\u0131 keser.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani g\u00fcnah yarad\u0131r. K\u00fcf\u00fcr ise, v\u00fccutta yer alan herhangi bir uzvun travma, enfeksiyon ya da hastal\u0131k sonras\u0131 cerrahi m\u00fcdahale ile kesilerek v\u00fccuttan ayr\u0131lmas\u0131 gibidir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcnah Kalbi Nas\u0131l Karart\u0131r?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kalbi bir ayna misali \u00fczerinden anlatal\u0131m. Her g\u00fcnah aynaya bir leke b\u0131rak\u0131r. I\u015f\u0131\u011f\u0131 yans\u0131tmada azalma olur. Tekrarla pas olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu psikolojik olarak: Hassasiyet kayb\u0131, Hay\u00e2 azalmas\u0131, normalle\u015ftirme, i\u00e7sel kabala\u015fma \u015feklinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchim nokta: Leke temizlenebilir. Pas kaz\u0131nabilir. Bu y\u00fczden t\u00f6vbe merkezi bir kavramd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u00fcf\u00fcr \u0130nsan\u0131 \u201c\u0130nsanl\u0131ktan \u00c7\u0131kar\u0131r\u201d m\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Burada \u00e7ok dikkatli olmak gerekir. K\u00fcf\u00fcr, insan\u0131n mahiyetindeki sonsuzluk talebini yoklu\u011fa mahk\u00fbm eder. Varl\u0131\u011f\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131 yaln\u0131z ve ba\u015f\u0131bo\u015f g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ne demek?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan: Sonsuzluk isteyen bir varl\u0131kt\u0131r. Adalet arar. Mutlak anlam arar.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcf\u00fcr perspektifinde: \u00d6l\u00fcm yokluk olur. Hayat tesad\u00fcf olur. Ahl\u00e2k izaf\u00eele\u015fir. Bu da insan\u0131 i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda sertle\u015ftirir, nihilizme (hi\u00e7lik) yakla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak \u015fu kritik ayr\u0131m\u0131 yapmak gerekir: K\u00fcf\u00fcr biyolojik olarak insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kmak de\u011fildir. Ama insan\u0131n \u201cy\u00fcksek istidad\u0131n\u0131\u201d devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmas\u0131d\u0131r. Yani: \u0130nsan potansiyelinin alt seviyesine d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>K\u00e2fir Canavarla\u015f\u0131r\u201d Meselesi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcf\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131r. K\u00e2inat\u0131 anlams\u0131z g\u00f6sterir. \u0130nsan\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu zemin \u00fczerinde: G\u00fc\u00e7 ahlak\u0131n yerine ge\u00e7ebilir. Menfaat \u00f6l\u00e7\u00fc haline gelebilir. Merhamet zay\u0131flayabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak burada \u015funu s\u00f6ylemek gerekir: Her inanmayan ki\u015fi zalim veya canavar de\u011fildir. Ama k\u00fcfr\u00fcn felsef\u00ee zemini, e\u011fer s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fc\u00e7le birle\u015firse, insan\u0131 merhametsizle\u015ftirme potansiyeli ta\u015f\u0131r. Bu potansiyel ile her bireyin fiil\u00ee durumu ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cK\u00fcf\u00fcrdeki \u0130yiliklerin De\u011feri Yok mu?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man, ameli ebed\u00eele\u015ftirir. K\u00fcf\u00fcr ise ebed\u00ee meyveyi engeller. Burada iki ayr\u0131 de\u011fer t\u00fcr\u00fc vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyev\u00ee De\u011fer\u2026 Bir k\u00e2fir: Yard\u0131m edebilir. Merhametli olabilir. Bilim \u00fcretebilir. Adil davranabilir. Bu davran\u0131\u015flar d\u00fcnyada kar\u015f\u0131l\u0131k bulur. Toplumda de\u011fer \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p>Uhrev\u00ee De\u011fer\u2026 \u0130man olmadan amel, ebed\u00ee meyve vermez denir. Sebep \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klan\u0131r: Amelin ebed\u00ee kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Allah ile ba\u011f gerekir. Ba\u011f yoksa ebed\u00eelik zemini olu\u015fmaz. Ama bu \u015fu anlama gelmez: \u201c\u0130yi davran\u0131\u015f\u0131n hi\u00e7 de\u011feri yoktur.\u201d D\u00fcnyev\u00ee de\u011feri vard\u0131r. Toplumsal de\u011feri vard\u0131r. \u0130nsani de\u011feri vard\u0131r. Ama uhrev\u00ee sonsuzluk ba\u011flam\u0131nda eksik kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyevi de\u011fer ile uhrevi k\u0131ymet fark\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck herhangi bir rakam\u0131n \u201csonsuzlu\u011fa nispet\u201dini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Netice: B\u00fcy\u00fck Ayr\u0131m Nerede?<\/p>\n\n\n\n<p>En net haliyle:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Alan<\/strong><\/td><td><strong>G\u00fcnah<\/strong><\/td><td><strong>K\u00fcf\u00fcr<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Ba\u011f<\/td><td>Zedeler<\/td><td>Kopar\u0131r<\/td><\/tr><tr><td>Kalp<\/td><td>Karart\u0131r<\/td><td>I\u015f\u0131\u011f\u0131 reddeder<\/td><\/tr><tr><td>\u0130yilik<\/td><td>Ebed\u00eele\u015febilir<\/td><td>D\u00fcnyev\u00ee kal\u0131r<\/td><\/tr><tr><td>\u0130nsanl\u0131k<\/td><td>Zay\u0131flat\u0131r<\/td><td>Y\u00fcksek istidad\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Niha\u00ee Denge\u2026<\/strong> G\u00fcnah i\u015fleyen m\u00fcmin umutsuz de\u011fildir. K\u00fcf\u00fcr, kopu\u015ftur ama bireyleri toptan \u201ccanavar\u201d g\u00f6rmek de do\u011fru de\u011fildir. Potansiyel ile fiil\u00ee durum ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130man insan\u0131 sonsuza a\u00e7ar. K\u00fcf\u00fcr insan\u0131 sonluya hapseder. \u0130nsan sonsuzluk i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015fsa, sonlulukta \u0131srar bir daralmad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Olmadan Ger\u00e7ek Ahl\u00e2k M\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu meseleyi \u00fc\u00e7 mertebede ele alaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce Kavram\u0131 Netle\u015ftirelim: \u201cGer\u00e7ek Ahl\u00e2k\u201d Ne Demek?<\/p>\n\n\n\n<p>Burada iki farkl\u0131 anlam var:<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumsal Ahl\u00e2k: D\u00fcr\u00fcstl\u00fck, Yard\u0131mseverlik, Adalet, Merhamet. Bu d\u00fczeyde iman \u015fart de\u011fildir. \u0130nan\u00e7s\u0131z bir insan da son derece erdemli olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ebed\u00ee Ahl\u00e2k:Ahl\u00e2k\u0131n mutlak temele dayanmas\u0131; \u0130yili\u011fin sonsuz anlam kazanmas\u0131; Fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z ama bo\u015fa gitmemesi.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ahl\u00e2k\u0131n Temeli Nedir?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ahl\u00e2k\u0131n \u00fc\u00e7 dayana\u011f\u0131 vard\u0131r: Mutlak bir iyilik \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc; Hesap g\u00fcn\u00fc bilinci; \u0130l\u00e2h\u00ee murakabe (g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor olma \u015fuuru).<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer: Hayat tesad\u00fcfse, \u00f6l\u00fcm yok olu\u015fsa, hesap yoksa, o zaman ahl\u00e2k\u0131n zemini g\u00f6receli hale gelir. Bu y\u00fczden \u015fu mant\u0131k kurulur: \u0130man, mesuliyet, neticede kal\u0131c\u0131 ahl\u00e2k.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Olmadan Ahl\u00e2k Var m\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Var. Ama hangi t\u00fcr?<\/p>\n\n\n\n<p>Psikolojik Ahl\u00e2k. Empati, vicdan, sosyal \u00f6\u011frenme \u00fczerinden olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcrel Ahl\u00e2k.Toplumun normlar\u0131yla \u015fekillenir.<\/p>\n\n\n\n<p>Faydac\u0131 Ahl\u00e2k. Toplum d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli oldu\u011fu i\u00e7in uygulan\u0131r. Bunlar\u0131n hepsi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fakat bu temeller k\u0131r\u0131lgand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u00c7\u0131kar de\u011fi\u015firse \u00f6l\u00e7\u00fc de\u011fi\u015febilir. G\u00fc\u00e7 artarsa vicdan bast\u0131r\u0131labilir. Hesap yoksa zulm\u00fcn nihai yapt\u0131r\u0131m\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Ahl\u00e2ka Ne Katar?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Derinlik; devaml\u0131l\u0131k; gizli durumda da sorumluluk.<\/p>\n\n\n\n<p>Fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n anlam\u0131. Mesela: Kimsenin g\u00f6rmedi\u011fi yerde d\u00fcr\u00fcst kalmak.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer: Mutlak bir g\u00f6zetim bilinci yoksa; Nihai adalet inanc\u0131 yoksa o davran\u0131\u015f tamamen i\u00e7 motivasyona kal\u0131r. \u0130man bu motivasyonu metafizik temele ba\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u00fcf\u00fcrde Ahl\u00e2k Neden K\u0131r\u0131lgan G\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcf\u00fcr perspektifinden manzara \u015f\u00f6yledir: Hayat k\u0131sa; G\u00fc\u00e7 belirleyici; \u00d6l\u00fcm yokluk. Bu zemin, e\u011fer s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fc\u00e7le birle\u015firse, insan\u0131 zalimle\u015ftirebilir. K\u00fcf\u00fcr illa da ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k \u00fcretir denmese de ahl\u00e2k\u0131n metafizik teminat\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu iki c\u00fcmle aras\u0131ndaki fark meseleyi \u00f6zetler: \u201c\u0130yilik iyidir.\u201d; \u201c\u0130yilik Allah i\u00e7in iyidir.\u201d Birincisi rasyonel olabilir. \u0130kincisi ebed\u00ee ve ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek ahl\u00e2k: Sadece davran\u0131\u015f de\u011fil, Niyet, ba\u011f ve ebed\u00ee y\u00f6nelimdir de.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man olmadan ahl\u00e2kl\u0131 insanlar olabilir. \u0130yilik yapabilirler. Topluma katk\u0131 sa\u011flayabilirler. Ama iman olmadan ahl\u00e2k\u0131n nihai anlam\u0131 eksik kal\u0131r. Ebed\u00ee zemini olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha net c\u00fcmleyle\u2026 \u0130man ahl\u00e2k\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan tek \u015fey de\u011fildir, ama ahl\u00e2k\u0131 mutlak ve sonsuz k\u0131lan \u015feydir. G\u00fcnah, kalp zedelenmesidir. Israr, k\u00fcfre yakla\u015ft\u0131r\u0131r. K\u00fcf\u00fcr, varl\u0131ktan kopu\u015ftur. \u0130man, ahl\u00e2k\u0131n ebed\u00ee temelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Ahl\u00e2k\u0131 Garanti Eder mi, Yoksa \u0130manl\u0131 Ki\u015fi de Zalim Olabilir mi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man potansiyel verir, garanti vermez. \u0130manl\u0131 ki\u015fi de zalim olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Teorik D\u00fczlem: \u0130man\u2013Ahl\u00e2k \u0130li\u015fkisi\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man: Ahl\u00e2k\u0131n metafizik temelidir. Mesuliyet \u015fuuru \u00fcretir. Hesap fikriyle insan\u0131 frenler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama bu \u015fu demek de\u011fildir: \u0130manl\u0131 olan ki\u015fi otomatik olarak ahl\u00e2kl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan sadece ak\u0131l ve inan\u00e7tan ibaret de\u011fildir; nefsi, arzular\u0131 ve zaaflar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130manl\u0131 Ki\u015fi Neden Zalim Olabilir?<\/em> <em>Temel sebepler:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131<\/em><strong>.<\/strong> \u0130man teorik olabilir, kalbe tam yerle\u015fmemi\u015f olabilir. Bilgi vard\u0131r ama \u015fuur zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Nefis ve menfaat.<\/em><strong> <\/strong>G\u00fc\u00e7, makam, \u00e7\u0131kar gibi unsurlar iman\u0131 g\u00f6lgede b\u0131rakabilir. \u0130man varsa bile bask\u0131lanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7ifte Standart.<\/em> Ki\u015fi ibadetlerde hassas, ama kul hakk\u0131 konusunda zay\u0131f olabilir. Bu par\u00e7al\u0131 dindarl\u0131k \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu fark vard\u0131r: K\u00fcf\u00fcr zulm\u00fcn temel zeminini \u00fcretebilir. Ama imanl\u0131 ki\u015fi de fiil\u00ee zul\u00fcm i\u015fleyebilir. Yani: Zul\u00fcm sadece inan\u00e7 meselesi de\u011fildir; ahl\u00e2k, nefis terbiyesi ve adalet prati\u011fi meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130man Ne \u0130\u015fe Yarar O Zaman?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130man iki \u015fey sa\u011flar: \u0130\u00e7 muhasebe imk\u00e2n\u0131; T\u00f6vbe kap\u0131s\u0131. \u0130manl\u0131 ki\u015fi zulmedebilir; ama yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyle bar\u0131\u015f i\u00e7inde kalamaz. Vicdan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden imanl\u0131 i\u00e7in: Zul\u00fcm istisna olmal\u0131d\u0131r, norm de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p><em>En ince nokta\u2026<\/em> \u0130man: Ahl\u00e2k\u0131n garantisi de\u011fil, Ahl\u00e2k\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc motivasyonudur. E\u011fer iman: Bilgi seviyesinde kal\u0131r, nefis terbiyesiyle desteklenmezse, adalet bilinciyle beslenmezse ahl\u00e2k\u00ee sonu\u00e7 \u00fcretmeyebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi ba\u015ftan sona tabloyu kapatal\u0131m: G\u00fcnah kalbi zedeler. Israr hassasiyeti azalt\u0131r. K\u00fcf\u00fcr ba\u011f\u0131 kopar\u0131r. \u0130man ba\u011f\u0131 kurar. Ahl\u00e2k bu ba\u011f\u0131n davran\u0131\u015fa yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Ama ba\u011f kurulu olsa bile, irade yanl\u0131\u015f kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Son c\u00fcmle: \u0130man insan\u0131 otomatik olarak iyi yapmaz. Ama imans\u0131z bir iyilik k\u00f6ks\u00fcz kalabilir. Ger\u00e7ek mesele \u015fu: \u0130man, nefis terbiyesi, adalet prati\u011fi birle\u015fti\u011finde, ahl\u00e2k kal\u0131c\u0131 olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u0130man\u2013g\u00fcnah fark\u0131 sadece &#8216;iyi\u2013k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f&#8217; fark\u0131 de\u011fildir;&nbsp;insan\u0131n varl\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131, ruh halini ve ebedi ak\u0131betini belirleyen bir ayr\u0131md\u0131r.&#8221; En a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde maddele\u015ftirelim. Varl\u0131kla Ba\u011f&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1005,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1003"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1011,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1003\/revisions\/1011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}