{"id":1123,"date":"2026-04-10T20:07:13","date_gmt":"2026-04-10T20:07:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1123"},"modified":"2026-04-10T20:20:00","modified_gmt":"2026-04-10T20:20:00","slug":"kader-insan-iradesi-ve-kotulugun-mahiyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1123","title":{"rendered":"Kader, \u0130nsan \u0130radesi ve K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Mahiyeti"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu:kaderin adalet boyutu, insan\u0131n c\u00fcz-i ihtiyar\u00eesi ve sorumlulu\u011fu, hay\u0131r-\u015fer dengesi ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131 meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nsan ve Sorumluluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan, yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden (<strong>seyyi\u00e2t<\/strong>) tamamen sorumludur \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 isteyen kendisidir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fckler y\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r; k\u00fc\u00e7\u00fck bir fiil b\u00fcy\u00fck zararlara yol a\u00e7abilir (bir kibritle ev yakmak gibi).<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130yiliklerde (<strong>hasenat<\/strong>) ise insan\u0131n pay\u0131 \u00e7ok azd\u0131r; as\u0131l kaynak Allah\u2019\u0131n rahmeti ve kudretidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan iyili\u011fe; dua, iman, \u015fuur ve r\u0131za ile sahip olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Kayna\u011f\u0131 ve Allah\u2019\u0131n Yaratmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc isteyen insan\u0131n nefsidir (istek veya tercih ile). Ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yaratan yine Allah\u2019t\u0131r; fakat bu yarat\u0131\u015f genel hay\u0131rlar ve hikmetler ihtiva eder. Bu sebeple: <strong>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc istemek (kesb-i \u015fer)<\/strong> k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. <strong>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131 (halk-\u0131 \u015fer)<\/strong> ise, neticeleri itibar\u0131yla hay\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hay\u0131r-\u015eer Dengesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hayat\u0131n i\u00e7erisinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckle birlikte b\u00fcy\u00fck hay\u0131rlar bulunur. K\u00fc\u00e7\u00fck bir zarar y\u00fcz\u00fcnden b\u00fcy\u00fck hayr\u0131 terk etmek daha b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fck olur. Bu y\u00fczden Allah\u2019\u0131n yaratmas\u0131nda ger\u00e7ek anlamda \u00e7irkinlik yoktur; k\u00f6t\u00fcl\u00fck insan\u0131n tercihinden do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kader ve Adalet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130l\u00e2h\u00ee kader, neticeler ve ger\u00e7ek sebepler a\u00e7\u0131s\u0131ndan tamamen adildir. \u0130nsanlar olaylar\u0131n sadece g\u00f6r\u00fcnen sebeplerine bakarak yanl\u0131\u015f h\u00fck\u00fcm verebilir. Misal: Bir ki\u015fi h\u0131rs\u0131zl\u0131ktan ceza al\u0131r ama asl\u0131nda gizli bir cinayeti vard\u0131r. \u0130nsan h\u00e2kimi zulmetmi\u015f olabilir. Ama kader, ger\u00e7ek sebebe g\u00f6re h\u00fckmetti\u011fi i\u00e7in adildir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00fcz-i \u0130htiyar\u00ee ve B\u00fcy\u00fck Neticeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan iradesi (c\u00fcz-i ihtiyar\u00ee) k\u00fc\u00e7\u00fck olsa da b\u00fcy\u00fck neticelere yol a\u00e7abilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckler \u201cyok etme ve bozma\u201d t\u00fcr\u00fcndendir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ihmal bile b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar do\u011furabilir (geminin batmas\u0131 \u00f6rne\u011fi gibi).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcf\u00fcr ve \u0130syan\u0131n B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcf\u00fcr, sadece bir g\u00fcnah de\u011fil; k\u00e2inat\u0131n anlam\u0131n\u0131 ink\u00e2r; Allah\u2019\u0131n birli\u011fini g\u00f6steren delilleri reddetme anlam\u0131na gelir. Bu y\u00fczden b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7 say\u0131l\u0131r ve a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar\u0131 olmas\u0131 adalet gere\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fcminin Allah\u2019a Muhta\u00e7l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak kolay, iyili\u011fi korumak zordur. Bir evi y\u0131kmak kolay, korumak zordur misalinde oldu\u011fu gibi. Bu y\u00fczden m\u00fcminler, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131 Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na muhta\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kader Anlay\u0131\u015f\u0131nda Do\u011fru ve Yanl\u0131\u015f Tutum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fru tutum (ehl-i iman): Her \u015feyi Allah\u2019tan bilir. Mesuliyeti kendine al\u0131r. \u0130yilikte \u015f\u00fckreder, k\u00f6t\u00fcl\u00fckte nefsini su\u00e7lar. Musibetlerde sabreder.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanl\u0131\u015f tutum (ehl-i gaflet): Her \u015feyi sebeplere ba\u011flar. \u0130yili\u011fi kendine, hatay\u0131 kadere y\u00fckler. Bu yakla\u015f\u0131m, mesuliyetten ka\u00e7mak i\u00e7in bir nefs oyunudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Netice: \u0130nsan, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in mesuld\u00fcr. Allah\u2019\u0131n yaratmas\u0131 ise her durumda hikmetli ve adildir. Kader, sorumluluktan ka\u00e7mak i\u00e7in de\u011fil; \u015f\u00fck\u00fcr, sab\u0131r ve kulluk bilinci i\u00e7in anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu:kaderin adalet boyutu, insan\u0131n c\u00fcz-i ihtiyar\u00eesi ve sorumlulu\u011fu, hay\u0131r-\u015fer dengesi ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131 meselesidir. \u0130nsan ve Sorumluluk \u0130nsan, yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden (seyyi\u00e2t) tamamen sorumludur&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1123"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1124,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions\/1124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}