{"id":1155,"date":"2026-04-12T12:41:10","date_gmt":"2026-04-12T12:41:10","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1155"},"modified":"2026-04-12T12:41:12","modified_gmt":"2026-04-12T12:41:12","slug":"yarali-aslan-ve-kulturel-hafiza-savasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=1155","title":{"rendered":"Yaral\u0131 Aslan ve K\u00fclt\u00fcrel Haf\u0131za Sava\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Nesimi\u2019ye sormu\u015flar yarin ile ho\u015f musun ?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ho\u015f olay\u0131m, olmayay\u0131m, o yar benim kime ne? !<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYaral\u0131 Aslan\u201d\u0131 yaralayan d\u0131\u015far\u0131daki oklar m\u0131, yoksa i\u00e7erideki \u201ccilve yapan dostlar\u201d m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011f\u0131mdaki pencereden bakt\u0131m, kar\u015f\u0131daki ota\u011fdan kopuz e\u015fli\u011finde bir na\u011fme geliyordu sanki: Bin y\u0131l oldu topra\u011f\u0131na basal\u0131 \/ Hayli oldu k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131 asal\u0131, \/ B\u00fclb\u00fcllerin onun i\u00e7in tasal\u0131, \/ Sazlar k\u0131r\u0131k, ayar tutmaz telleri, \/ Biz neyledik o koskoca elleri?..<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra \u00fczerine bast\u0131\u011f\u0131m cam b\u00f6lmeden a\u015fa\u011f\u0131ya bakt\u0131m,.. G\u00f6rd\u00fcm ki, birtak\u0131m yarat\u0131klar, o ota\u011f\u0131 hedeflemi\u015f ve ok ya\u011fd\u0131rmaktalar.<\/p>\n\n\n\n<p>Hayr\u00fcl halef olma iste\u011fi ile k\u0131vran\u0131rken Nebevi bir ferman geldi akl\u0131ma o an: Peygamberimizin &#8220;\u00d6l\u00fclerinizin g\u00fczel i\u015flerini y\u00e2dedin, k\u00f6t\u00fc taraflar\u0131n\u0131 dile getirmeyin&#8221; <a href=\"#_ftn1\" id=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a> &nbsp;yani \u00f6lm\u00fc\u015flerimizi hay\u0131rla anmam\u0131z, iyi taraflar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karmam\u0131z tavsiyesi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok \u00e7alkant\u0131l\u0131 olan a\u015fa\u011f\u0131daki zeminde s\u0131k s\u0131k b\u00f6ylesi hareketlilik olur ve b\u00f6yle g\u00fcr\u00fclt\u00fcler duyulurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sefer ne oldu diye dikkat kesildim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slami de\u011ferlerle bar\u0131\u015f\u0131k olmayan b\u00fct\u00fcn \u00e7evreler, s\u00f6zle\u015fmi\u015f bir koro gibi adeta tek bir a\u011f\u0131zla bir TV dizisini be\u011fenilerle kar\u015f\u0131lay\u0131p, bu diziye g\u00f6sterilen tepkilere tepki g\u00f6steriyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Dizinin mahiyetinin tepitine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir emare olabilir miydi bu?<\/p>\n\n\n\n<p>Dizinin senaristi Perin\u00e7ek\u2019in \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne mensup diyenler vard\u0131. Ne \u00f6nemi vard\u0131 ki bunun? Marksist, ateist, yabanc\u0131 men\u015feli her \u00e7evre, kimli\u011fini gizleyen Osmanl\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 Ermeniler, Avrupa\u2019n\u0131n bitmek bilmeyen husumet y\u00fckl\u00fc yay\u0131n ve desteklerinden beslenenler\u2026 diziden yana tav\u0131r al\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanki dizi \u00fczerinden bir hesapla\u015fma havas\u0131 olu\u015fmu\u015ftu a\u015fa\u011f\u0131da.<\/p>\n\n\n\n<p>Laik, Kemalist, \u015eamanist veya \u0131rk\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n daha bir istekli oldu\u011fu seziliyordu dizinin savunulmas\u0131nda nedense\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bir d\u00f6nem Marksist, bir d\u00f6nem Kemalist, bir d\u00f6nem ateist, yap\u0131lmak istenen, bir d\u00f6nem ise Ali\u2019siz b\u0131rak\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Alevi kitlenin bir kesiminde s\u00fcrekli pompalanan Osmanl\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu diziye sempati ile bak\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Diziyi Kanuni\u2019nin bireysel zaaflar\u0131n\u0131n sunulmas\u0131 diye adland\u0131ran birileri soruyordu mesela: \u201cBinlerce alevinin kendi emriyle katledilmesine de yer verilecek mi? Bu alevi d\u00fc\u015fman\u0131 padi\u015fah\u0131n Frans\u0131z kral\u0131na yard\u0131m\u0131ndan ya da Bekta\u015fili\u011fe hizmetinden bahis olacak m\u0131?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Adeta \u201cSizin gibi olmayanlar grubu\u201d gibi bir olu\u015fuma mensupmu\u015f havas\u0131ndaki i\u00e7imizden \u00e7\u0131kan ayk\u0131r\u0131 (!) havas\u0131ndaki baz\u0131lar\u0131ndan \u00e7\u0131kan \u00e7atlak sesler de bir garipti bu arada.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmet Hakan veya Ya\u015far Nuri \u00d6zt\u00fcrk sendromu da denebilecek benzer bir uyduruk entel psikolojisi ile, ayk\u0131r\u0131 davran\u0131p ilgi \u00e7ekeyim de dercesine, her nas\u0131lsa k\u0131y\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri az\u0131c\u0131k sokulabildi\u011fi bize yabanc\u0131 ortamda kendisini fark ve kabul ettirmek i\u00e7in hep kendi m\u00fccevherlerini a\u015fa\u011f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fini zanneden zavall\u0131lar\u0131n, s\u00fcrekli yaranmak d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle sadece i\u00e7 g\u00fczelliklerimize hem de s\u00fcrekli muhalefet etmeleri ac\u0131t\u0131c\u0131 bir durumdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cilve yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrel veya siyasal kodlar ta\u015f\u0131yan sevgilisine yaranmak i\u00e7in olmad\u0131k k\u0131l\u0131\u011fa giren dostlar vard\u0131 o koroya ayak uyduran\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Belki o sevdikleri ve sevildiklerini zannettiklerinden tokad\u0131 yiyince uyan\u0131rlard\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Peki neydi Osmanl\u0131 ve bizim yarimiz olan Osmanl\u0131, alakas\u0131z bu g\u00fcruhu neden bu derece ilgilendiriyordu ?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131n yerine \u00f6yle bir topluluk getirir ki, Allah onlar\u0131 sever, onlar da Allah&#8217;\u0131 sever.&#8221; <a href=\"#_ftn2\" id=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a> mealindeki ayetin \u015f\u00fcmul\u00fcne girdi\u011fi kanaati ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m Osmanl\u0131\u2019ya dair Bedi\u00fczaman\u2019\u0131n \u015fu s\u00f6zleri hat\u0131r\u0131ma geldi o an: &#8220;Bu Osmanl\u0131 ordusunda belki y\u00fcz bin evliya var. Ben bu orduya kar\u015f\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7 \u00e7ekmem ve size i\u015ftirak etmem.&#8221; <a href=\"#_ftn3\" id=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Binlerce evliya ha ?<\/p>\n\n\n\n<p>Ama ya \u015fu dizide g\u00fcya hayat\u0131 sahnelenen kim ?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle bir Kanuni portresi var ki kar\u015f\u0131m\u0131zda\u2026 &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Elinde kadeh, erkeklerin oldu\u011fu yerde yar\u0131 \u00e7\u0131plak halde dolan\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra geceleyin yatmak i\u00e7in haremden kad\u0131n be\u011feniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Sultan S\u00fcleyman&#8217;\u0131 \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc, haremi de genelev gibi g\u00f6steriyorlar&#8221;; \u201cShow\u2019un \u00e7akma Kanuni\u2019si yatak odas\u0131ndan \u00e7\u0131kamad\u0131!\u201d ele\u015ftirileri geldi akl\u0131ma.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7ilerin; \u201cOsmanl\u0131 saraya kad\u0131n k\u0131z doldurdu\u201d safsatas\u0131na kulak asan Show TV onlar\u0131n hayalindeki hani \u015fu me\u015fhur, haremden \u00e7\u0131kmayan, sarayda \u00e2lem yap\u0131p k\u00f6\u00e7ek oynatan o \u00e7akma Osmanl\u0131\u2019y\u0131 kusursuz bir \u015fekilde yans\u0131tm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk dedin mi hemen; at, avrat silah derler.<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131mc\u0131lar i\u015fin ucuzuna ka\u00e7m\u0131\u015f nedense, sadece \u201cavrat\u201d k\u0131sm\u0131na el atm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortada ne at var\u2026 Ne \u00fc\u00e7 k\u0131taya h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Osmanl\u0131 ordusu\u2026&nbsp; Ne de donanmas\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Dizi de ne mi var ?<\/p>\n\n\n\n<p>Bir korsan gemisi, bir pazaryeri, bir hamam, iki yatak odas\u0131, ezilen hakaret edilen kad\u0131nlar (mankenler) arada bir de s\u0131r\u0131tarak \u201c\u00c7ok ya\u015fa sultan\u0131m\u201d slogan\u0131 atan halk.<\/p>\n\n\n\n<p>Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l, bu mudur?<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada hi\u00e7 millete nasip olmayan d\u00fcnyan\u0131n en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc devleti Osmanl\u0131n\u0131n muhte\u015femli\u011fini \u00e7ekmeye Show\u2019un g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/p>\n\n\n\n<p>O ancak harem dairesi ve kad\u0131nlar hamam\u0131 \u00e7ekebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcstehcenlikte Hollywood filmlerini bile geride b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Dekolteler ve k\u0131yafetler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n\u0131 bile utand\u0131racak cinsten.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatta \u201co d\u00f6nemde Paris\u2019te bile b\u00f6yle dekolte bulamazs\u0131n\u0131z\u201d diyordu tepkili vatanda\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, Osmanl\u0131 Devleti, ecnebilerin ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n (!) m\u00fcdahaleleri y\u00fcz\u00fcnden, hadis-i \u015ferifte bahsedilen tam istikameti son devresinde muhafaza edemedi\u011fi i\u00e7in \u00f6mr\u00fc nihayet buldu.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nem t\u00fcm d\u00fcnyada maddecili\u011fin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k kendi gelece\u011fini tahribe y\u00f6nelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu de\u011fi\u015fimden M\u00fcsl\u00fcman milletler de etkilenmi\u015f, mesel\u00e2 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn tek ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130slam devleti olan Osmanl\u0131 Devleti \u00e7oktan eski ha\u015fmetini ve kudretini kaybetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcz\u00fclme ve \u00e7\u00f6z\u00fclme noktas\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 maddecili\u011fe saplanm\u0131\u015f, Do\u011fu ise eskiyen kurumlar\u0131n\u0131 yenileyip iman eksenli bir yap\u0131lanmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrememi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti de ayn\u0131 a\u00e7mazda t\u00fckenmeye ve m\u00e2nev\u00ee zelzele ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Buraya kadar do\u011fruydu ama bu tablo bir umumhane tablosuna nas\u0131l benzetilirdi ki?<\/p>\n\n\n\n<p>Lehte aleyhte yaz\u0131lan \u00e7izilenlere b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Osmanl\u0131 kelimesinin bir sembol oldu\u011fu ve dizide ki\u015fiye de\u011fil sembole bir husumet oldu\u011fu k\u00f6r olmayanlarca g\u00f6r\u00fclebilecek derecede a\u015fik\u00e2rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama, edeb\u00ee ve sinematografik eserler \u201ct\u00e2rih ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u201d de\u011fildir! diyordu Ya\u011fmur Ats\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7imizden birileri de ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen \u201cHani demokratt\u0131n\u0131z? Bu tepkiniz niye?\u201d; \u201cBu bir belgesel de\u011fil dizi karde\u015fim, dizilerde b\u00f6ylesi mizansenler olabilir\u2026\u201d; \u201cKanuni de\u011fil de ba\u015fkas\u0131 olsayd\u0131 ayn\u0131 tepkiyi g\u00f6sterir miydiniz?\u201d; \u201cBenzer \u00e7al\u0131\u015fmalar yapam\u0131yorsan\u0131z tenkide itiraza hakk\u0131n\u0131z yok\u201d gibi insaftan uzak susun \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131yordu bu arada.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim aslan\u0131m\u0131z\u0131 bo\u011fmaya kalkt\u0131klar\u0131 bir zaman diliminde, o aslan\u0131m\u0131za \u201cama sen otlar\u0131 \u00e7i\u011fnememi\u015f miydin, oh olsun sana, bunu hak ettin\u201d der gibi olmuyor muydu bu?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00fcnyaya 600 sene \u0130slam\u2019\u0131 ta\u015f\u0131yan say\u0131s\u0131z insan, berzahtan sonra ha\u015fir meydan\u0131nda ac\u0131 ac\u0131 bak\u0131p \u201csiz de mi a dostlar\u2026\u201d demeyecekler miydi acaba ?<\/p>\n\n\n\n<p>-\u201cAd\u0131 \u00fcst\u00fcnde film, yani bir kurgu ve hayal g\u00fcc\u00fc ta\u015f\u0131mas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131l\u0131k konusunda fazlaca sorumluluk ta\u015f\u0131mayan taraf.\u201d\u2026diyordu bir dostumuz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ha\u2026 Bu derece \u00f6nemsiz yani, bu kadar tesirsiz hakikaten de\u011fil mi ?<\/p>\n\n\n\n<p>Ne kadar garip bir yakla\u015f\u0131md\u0131 bu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun ucu insan\u0131 nerelere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr kestiremiyordu maalesef.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYanl\u0131\u015f olan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n bir TV dizisinden izledi\u011fi \u015feylerle tarihi \u00f6z\u00fcmseyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektir. Bilgi toplumunday\u0131z. \u0130steyen (ve akl\u0131 olan) dizide g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7ar bakar, \u00f6\u011frenir. Hatta tarihi \u015feyleri insanlara sunman\u0131n, onlarda merak uyand\u0131raca\u011f\u0131na ve ara\u015ft\u0131rmaya itece\u011fine de inan\u0131yorum.\u201d diyerek tepkileri ele\u015ftiriyordu bir vatanda\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir di\u011feri ona cevaben: \u201cTarihine yap\u0131lan bu sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 s\u0131radan bir \u015fey gibi g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fma, beceremezsin. Neyin ne oldu\u011funu bu millet biliyor. Bu t\u00fcr dizilerle tarihimizi yeniden yazacaklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlarsa yan\u0131l\u0131yorlar.\u201d cevab\u0131n\u0131 veriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu esnada, yine ota\u011f taraf\u0131ndan na\u011fmeler gelmeye devam ediyordu: Tuna boylar\u0131nda s\u0131ra selviler \/ Tan yeli estik\u00e7e sessiz a\u011flarm\u0131\u015f \/ G\u00fcl bah\u00e7elerinde bayku\u015flar \u00f6ter \/ \u015eu viranelikler eski ba\u011flarm\u0131\u015f\u2026 K\u0131r\u0131k minareden duyulmaz ezan \/ Hep ocaklar s\u00f6nm\u00fc\u015f devrilmi\u015f kazan \/ Bir inilti duydum sand\u0131m bir ezan \/ Sesime ses veren karl\u0131 da\u011flarm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Bulundu\u011fum ana d\u00f6nd\u00fcm bu esrarl\u0131 na\u011fmelerden s\u0131yr\u0131l\u0131p.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, do\u011fruydu\u2026 Hele s\u0131rtlanlar etimizi budumuzu bir yesinler de, ondan sonra vaveyla hakk\u0131m\u0131z olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Azc\u0131k \u0131s\u0131rm\u0131\u015flarsa ne vard\u0131 bunda ?<\/p>\n\n\n\n<p>Annenize fahi\u015fe, baban\u0131za cellat denmi\u015f\u00e7esine senaryolar icra edilecek, siz de \u201ca can\u0131m ne var bunda, asl\u0131 astar\u0131 bir dizi.\u201d diyecektiniz tabii\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sahnelerin M\u00fcsl\u00fcman millete takdiminin vebali, g\u00fcnah\u0131, deh\u015fetli tahribi, zihin kirlenmesi, fuh\u015fun alenili\u011fi, fuh\u015fun modellerimize isnad\u0131 gibi iddialar da neyin nesiydi?<\/p>\n\n\n\n<p>Tepki g\u00f6stermekle taktik hata yap\u0131yorsunuz, ad\u0131 ge\u00e7en TV, \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen bu ele\u015ftirileri, dizinin promosyonu olarak kullanacak, \u015f\u015fttt susun reytingi art\u0131r\u0131yorsunuz diye dikkat \u00e7ekenler de vard\u0131 bir tarafta.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada, tepki konulan baz\u0131 internet sahifelerindeki yorum b\u00f6l\u00fcm\u00fcne, T\u00fcrk milletinin en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n Tayyip Erdo\u011fan oldu\u011fu veya bu tepkinin d\u00fc\u011fmesine Fethullah G\u00fclen\u2019in bast\u0131\u011f\u0131 gibi ifadeler yaz\u0131l\u0131yordu ne hikmet ve ne alaka ise\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Osmanl\u0131 bir sembold\u00fc ve ortada onu m\u00fcdafaa edecek bir mekanizmas\u0131 da yoktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sebeple, asl\u0131nda ba\u015fka \u015feylere sald\u0131rmak isteyenler, o sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6teden beri masumane bir \u00e7ehreye b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcp Osmanl\u0131 \u00fczerinden yapmaktayd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada kirletilen Kanuni nam\u0131nda bir fani de\u011fil, \u201cOsmanl\u0131\u201d nam\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli \u015feylere sembol olan bir \u00fcnvand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelecek ku\u015faklar i\u00e7in, bu g\u00fczel imaj da d\u00fcnyam\u0131zdan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp al\u0131n\u0131rsa, ne kalacakt\u0131 ortada ?<\/p>\n\n\n\n<p>Alperen Ocaklar\u0131, d\u00f6nemin oryantalist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla sunuldu\u011funu s\u00f6ylerken, S.P. yetkilisi ise &#8220;Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l &#8221; &#8220;Midnight Express &#8221; adl\u0131 filme benzetilerek, &#8220;Oryantalistlerin tarihimizi \u00e7arp\u0131tmak ve karalamak amac\u0131yla uydurduklar\u0131 sa\u00e7ma sapan g\u00f6r\u00fc\u015f ve tezlerinden yola \u00e7\u0131k\u0131larak, haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan bu dizinin Midnight Express (Geceyar\u0131s\u0131 Ekspresi ) filminden ne fark\u0131 var ? Tek fark\u0131 var. \u00d6nceki karalamay\u0131 bat\u0131l\u0131lar yapm\u0131\u015ft\u0131, bunu kendi insan\u0131m\u0131z yap\u0131yor &#8221; diyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131y\u0131 kutsamak ile amans\u0131z d\u00fc\u015fman\u0131 olmak aras\u0131ndaki denge halini g\u00f6zeterek, ciddi ve insafl\u0131, samimi tenkitlere tabi tutmak ile ba\u015f\u0131na \u00fc\u015f\u00fc\u015fen s\u0131rtlanlar\u0131n onun etlerini koparmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir zaman diliminde ele\u015ftiri pozisyonu almak aras\u0131ndaki fark\u0131n ay\u0131rd\u0131na varabilmek \u00f6nemliydi elbette.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, Osmanl\u0131 devrinde de, nadiren de olsa zul\u00fcm i\u015flenmi\u015f olabilirdi ve bir M\u00fcsl\u00fcman buna asla taraftar olamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131y\u0131 savunma refleksimiz zulme taraftarl\u0131k belas\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za musallat etmemeliydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama Osmanl\u0131 gibi milyonlarca \u015fehid ve fetih miras b\u0131rakm\u0131\u015f muazzam bir tecr\u00fcbeyi ukala bilgi\u00e7 havalar\u0131nda ele\u015ftirmeye kalkanlara da hadlerini bildirmek laz\u0131md\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Denge\u2026 \u0130frat ve tefrit aras\u0131nda savrulmadan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim ellerimizin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yere onlar\u0131n hayalleri bile ula\u015famaz diyen Osmanl\u0131 imaj\u0131-modeli kirletilirse gen\u00e7 ku\u015faklara hangi ideal \u00f6rnekler sunulacakt\u0131 peki?<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00e7ilerin ele\u015ftirilerinde diziyi komedi filmi d\u00fczeyine indirgeyecek derecede \u00e7ok vahim bilgi eksiklikleri s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Camide dans\u00f6z oynatmak gibi bir uygulama Osmanl\u0131\u2019da nas\u0131l olamazsa, o derece u\u00e7larda, ger\u00e7eklere ayk\u0131r\u0131 bir portresi var.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 denince akla ilk gelen mehter ve yeni\u00e7eridir, sakall\u0131 Fatih portresidir, halbuki filmde Avrupai bir m\u00fczik h\u00e2kim\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Se\u00e7ilen \u0130ngiliz kraliyet ailesinin kost\u00fcmlerine kadar, \u0130ngiliz dizisi Tudors\u2019un bir kopyas\u0131 gibi \u00e7ekildi\u011fini film ele\u015ftirmenleri de s\u00f6yl\u00fcyor. Asla girilemeyen bir yere hayalleri ile girip, kendi pespaye ki\u015filiklerine ho\u015f gelen uyduruk bir tablo \u00e7izmi\u015fler. Bu tasvirlerin kayna\u011f\u0131 genellikle Bat\u0131l\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle ilgisi olmayan tablo ve grav\u00fcrleri. Senarist sanki Ann Chamberlin\u2019in Safiye Sultan kitabini araklam\u0131\u015f. Kitaptan kimi yerleri alm\u0131\u015f, kimilerini de\u011fi\u015ftirmi\u015f! diye yaz\u0131yordu birisi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSekizinci Henry d\u00f6nemini anlatan &#8220;The Tudors&#8221; dizisinin bir t\u00fcr uyarlamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015flar. Tan\u0131t\u0131m foto\u011fraflar\u0131ndan da belliydi, padi\u015fahla kad\u0131nlar\u0131 Henry ve e\u015fleri gibi s\u0131ralanm\u0131\u015flard\u0131&#8230;\u201d diyordu Engin Ard\u0131\u00e7 ve devamla: Tudors dizisindeki kadar olmasa bile &#8220;miktar-\u0131 k\u00e2fi&#8221; seks&#8230; Ve de &#8220;stilize&#8221; edilmi\u015f, yalan yanl\u0131\u015f kost\u00fcmler&#8230; (Valide Sultan Nebahat \u00c7ehre, Krali\u00e7e Margot&#8217;yu oynayan Isabelle Adjani gibi giyinmi\u015f.)\u201d. \u201cSen kendi \u00e7akma Kanuni\u2019ni \u00e7ekmeye devam et Show\u201d; \u201cdizinin para kazanmas\u0131 ve kazand\u0131rmas\u0131 gerekiyor. Bu da reytingle m\u00fcmk\u00fcn ve olay\u0131n derinli\u011finden ziyade haremde hayat bilgisi ve kal\u00e7a-sal\u00e7a boyutuyla idare ediyorsunuz.\u201d diye k\u0131zanlar da vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat ad\u0131na soyunmaya ba\u015flayanlar\u0131n devam\u0131 olarak, \u015fimdi de tarih ad\u0131na soyunduklar\u0131n\u0131 zannedenler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 ortaya.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka ele\u015ftirmen ise: Osmanl\u0131 tarihinden bihaber (habersiz) dizi y\u00f6neticileri, \u00f6mr\u00fchayatlar\u0131nda &#8220;Ak A\u011fa&#8221; terimini duymam\u0131\u015f olacak ki beyaz \u0131rktan birine, &#8220;Harem A\u011fas\u0131&#8221; diyor ve dedirtiyorlar! <strong>Merakl\u0131s\u0131na notlar: <\/strong>Harem a\u011fas\u0131: Osmanl\u0131 saraylar\u0131nda ve b\u00fcy\u00fck konaklarda haremle selaml\u0131k aras\u0131nda hizmet g\u00f6ren zenci k\u00f6le, had\u0131m a\u011fas\u0131 (bk. T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck-TDK). Ak a\u011fa: Haremlerde hizmet g\u00f6ren had\u0131m a\u011falar\u0131n\u0131n beyaz \u0131rktan olan\u0131 (bk. age.). <strong>Sayg\u0131lar\u0131mla, H\u00fcseyin Movit &#8211; <\/strong>T\u00fcrk\u00e7e G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri-Dil \u0130zleme Grubu Kurucu Ba\u015fkan\u0131\/Ele\u015ftirmen. Diye ders veriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHizmet\u00e7ilerin sa\u00e7\u0131na dikkat edin, Yahudi Peli\u011fidir bu !\u201d ve \u201cYahudi markas\u0131 Schafer\u2019in katk\u0131s\u0131n\u0131 saraydaki hizmet\u00e7ilerin sa\u00e7 stillerinde de g\u00f6rebiliyoruz!\u201d uyar\u0131lar\u0131 yapanlar vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir yorumcu ise senariste hitaben \u015funlar\u0131 yaz\u0131yordu: \u201cbizim halk\u0131m\u0131zda su\u00e7, hala g\u00f6zlerini a\u00e7amayacak kadar temiz kalpliler. Merak ediyorum sizlerde Yahudilik var m\u0131?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131l\u0131lar, babas\u0131 Yavuz Sultan Selim \u00f6l\u00fcnce &#8220;Arslan \u00f6ld\u00fc yerine kuzu geldi&#8221; demi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa Kanuni, Belgrad&#8217;a dayand\u0131\u011f\u0131nda hepsi \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O g\u00fcnlerde Avrupa ilk kez siyasi birli\u011fini kazanm\u0131\u015ft\u0131 ki, bu defa Kanuni kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanuni ima edildi\u011fi gibi onlarca kad\u0131nla birlikte olmad\u0131. Sadece \u00fc\u00e7 e\u015fi ve toplam 13 \u00e7ocu\u011fu vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Venedik el\u00e7isi Bartelemeo Contari ise \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yordu Kanuni\u2019yi: &#8220;\u00c7al\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015fk\u00fcn; b\u00fct\u00fcn insanlar onun h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131nda iyilik \u00fcmit ediyor.&#8221; \u0130man\u0131 kuvvetli bir \u00e2limdi. Divan Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131n en fazla gazel yazan \u015fairi rekoru h\u00e2l\u00e2 Kanuni&#8217;de. Ondan bize 2 bin 779 adet gazel ula\u015ft\u0131. \u00c7ok az uyuyan, geceleri ibadetle ge\u00e7iren, g\u00fcnd\u00fczleri meydanlarda olan bir padi\u015fah&#8230; \u00d6l\u00fcm\u00fc de sava\u015f meydan\u0131nda olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>46 senelik saltanat\u0131 hep at s\u0131rt\u0131nda ve cepheden cepheye ko\u015farak ge\u00e7en, saraya soktu\u011fu ajan\u0131 Almanlar\u0131n 10 y\u0131l aray\u0131p da bulamad\u0131\u011f\u0131 Kanuni, Viyana Seferi\u2019nden d\u00f6n\u00fc\u015fte, i\u00e7ime az gurur geldi diye dehlizde yatan, 71 ya\u015f\u0131nda bile ordusunun ba\u015f\u0131nda sefere giden bir padi\u015fah ancak bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclebilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n ger\u00e7ek resmini \u00e7izmeyi hedeflediklerini s\u00f6yleyen senarist <strong>Meral Okay ise \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cBunlar da Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Wikileaks\u2019\u0131\u201d. <\/strong>2 y\u0131ld\u0131r bu projeye haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, binlerce sayfa okudu\u011funu da s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ifadeler dahi senaryodaki as\u0131l maksad\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vermeye yeterdi asl\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cO zaman\u0131n \u0130stanbul\u2019unda resmi el\u00e7ili\u011fi olan iki tane devlet var: Venedik, Lehistan. Venedik Saray\u0131 ve b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler var. Bu b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerin sarayla ili\u015fkileri var. Biraz Wikileaks asl\u0131nda. Bunlar\u0131n o d\u00f6nemin imparatorlu\u011fu, saray ve g\u00fcndelik hayatla ilgili Venedik Cumhuriyeti\u2019ne, krall\u0131\u011fa yollad\u0131klar\u0131 raporlar var. Bunlara balyoz raporlar\u0131 deniyor. O raporlar yurtd\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131nland\u0131. Ama T\u00fcrk\u00e7eye de \u00e7evrilenler var. Hatta tarih dan\u0131\u015fmanlar\u0131mdan biri olan Do\u00e7. Dr. Erhan Afyoncu sayesinde baz\u0131 belgeleri biz yeniden \u00e7evirttik. Oradan da bir tarih okumas\u0131 yap\u0131yoruz. Bir taraftan onlar\u0131n tarih i\u00e7erisinde ald\u0131klar\u0131 pozisyonlara bak\u0131yorsun. Bildi\u011fimiz resmi tarihin d\u0131\u015f\u0131nda da bir tarih var tabii ki\u2026 Belgelerle ortaya \u00e7\u0131kan, daha as\u0131k y\u00fczl\u00fc bir tarih\u2026 Ama \u00f6b\u00fcr tarafta o tarihi yapan, o tarihi \u015fekillendiren insanlar\u0131n bir de kendi hayatlar\u0131, kimlikleri var\u201d diyordu senarist.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEn \u00e7ok Venedik el\u00e7isine ac\u0131d\u0131m. Adam\u0131 padi\u015fah\u0131n el\u00e7iler odas\u0131na s\u00fcr\u00fckleyerek getirdiler. G\u00f6renler adam\u0131 k\u00f6t\u00fcr\u00fcm zanneder. Padi\u015fah\u0131n huzurunda iki ki\u015fi devaml\u0131 omuzlar\u0131ndan tartaklad\u0131. Adam\u0131n y\u00fcz\u00fc renkten renge girdi. Bu el\u00e7iye yap\u0131lan, atalar\u0131m\u0131z\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k diplomasi anlay\u0131\u015f\u0131na da, ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne de, nezaketine de hi\u00e7 yak\u0131\u015fmad\u0131. Wikileaks\u2019ten al\u0131nan bilgilere g\u00f6re s\u00f6z konusu Venedik el\u00e7isi merkeze g\u00f6nderdi\u011fi raporunda; \u201cKanuni, beni \u00e7ok iyi kar\u015f\u0131lad\u0131\u201d diye rapor ge\u00e7mi\u015f. Ama Wikileaks yaland\u0131 de\u011fil mi, dizi ger\u00e7ek.\u201d Diyordu bir vatanda\u015f yorum k\u00f6\u015fesinde.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 senarist \u015funlar\u0131 itiraf etmesine ra\u011fmen, diziyi porno film gibi neden \u00e7eker izah\u0131 zor: \u201cKanuni ayn\u0131 zamanda bir m\u00fccevher tasar\u0131mc\u0131s\u0131. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir tasar\u0131mc\u0131 asl\u0131nda\u2026 Dizide de g\u00f6rece\u011fiz, m\u00fcthi\u015f bir z\u00fcmr\u00fct y\u00fcz\u00fck yap\u0131yor. Kolyeler yap\u0131yor. \u00c7izime \u00e7ok merakl\u0131\u2026 \u00c7ok yetenekli olan adamlar bunlar. Ve okuduk\u00e7a g\u00f6r\u00fcyorsun, \u00e7ocukluktan itibaren o kadar iyi e\u011fitilmi\u015fler ki, \u00e7ok iyi hocalar\u0131n elinden ge\u00e7mi\u015fler. Dil biliyorlar, d\u00fcnyay\u0131 biliyorlar, felsefe biliyorlar. Eski Yunanca, Latince biliyorlar. M\u00fcthi\u015f bir entelekt\u00fcel ayn\u0131 zamanda\u2026 Etraf\u0131ndaki kadrolara da bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda onlar\u0131n da \u00e7ok iyi e\u011fitilmi\u015f insanlar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sadece sava\u015f\u00e7\u0131 de\u011filler.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ve adeta haber veriyor: \u201cBizim Kanunimiz \u015fu anda i\u00e7ki i\u00e7miyor. \u0130lerde can\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131l\u0131rsa i\u00e7er belki.\u201d Yani diyor ki can\u0131m\u0131z isterse ilerde i\u00e7irebiliriz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBaz\u0131 filmlerde oldu\u011fu gibi, film bitti\u011finde, \u201cbu filmde bahsi gecen karakterlerin ger\u00e7eklerle hi\u00e7 bir ba\u011flant\u0131s\u0131 ve benzerli\u011fi bulunmamaktad\u0131r\u201d diye bir yaz\u0131y\u0131, tarihine ve ecdad\u0131na s\u00f6v\u00fclmesine istemeyen T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n iyi g\u00f6rmesi i\u00e7in en az 1 (bir) dakika ekranda kalmas\u0131n\u0131 tavsiye ediyorum.\u201d diyordu bir yorumcu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fkas\u0131 da; devam edeceklerse, dizi s\u00fcresince ekrana bir k\u0131rm\u0131z\u0131 nokta koysunlar ve m\u00fcmk\u00fcnse de gece 00.00\u2019dan sonra yay\u0131nlas\u0131nlar. Ya de\u011filse \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fumuz Kanuni\u2019yi bile elinde kadeh, kar\u0131 k\u0131z oynatan birisi olarak tan\u0131yacak.\u201d diye yaz\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine bir yorumda; \u201cdizi neresinden tutsan elinde kal\u0131yor, harem yalan yanl\u0131\u015f, dev\u015firme sistemi zorbal\u0131k gibi g\u00f6sterilmi\u015f, Erhan Afyoncu\u2019dan bahsediyorsunuz ama bi zahmet edip, onun dev\u015firme ile ilgili Tarihin Arka Odas\u0131\u2019n\u0131 bir izleseydiniz, daha do\u011fru bilgiler olurdu. Tabi do\u011fru bilgi vermeyi isteyen kim. toplumsal olarak milleti atalar\u0131ndan utanacak hale getireceksiniz\u201d deniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu imparatorluk padi\u015fahlarla ve dev\u015firme kad\u0131nlarla y\u00f6netildi ve imparatorlu\u011fun \u00e7\u00f6kmesinin sebebi de budur\u201d iddias\u0131nda bulunana, \u201csosyal bilgiler dersinde okutulan d\u00fczmece tarihle bitmiyor koskoca imparatorlu\u011fu anlatabilme dirayeti\u2026\u201d cevab\u0131n\u0131 veriyordu. Ve diziyi, muhte\u015femli\u011fi sadece cinsellik olarak tan\u0131mlayan zavall\u0131 zihniyetin eseri olarak niteliyor ve &nbsp;\u201centellekt\u00fcel fahi\u015feler\u201d yaz\u0131s\u0131n\u0131n okunmas\u0131 tavsiyesinde bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve \u00e7ok ac\u0131d\u0131r ki, bunlar\u0131 izler ve okurken bir ara\u015ft\u0131rma sonucu \u00e7\u0131k\u0131yordu kar\u015f\u0131ma: \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti sinema tarihinde has\u0131lat rekoru, yakla\u015f\u0131k 4 milyon 350 bin biletli izleyiciyle &#8220;Recep \u0130vedik-2&#8243;de&#8230; Bu utan\u00e7 verici rakam, \u00fclkemizin hem y\u00fcz y\u0131ll\u0131k entelekt\u00fcel birikimi, hem de halk\u0131m\u0131z\u0131n sinema bilgisi ve bilincini simgeliyor ne yaz\u0131k ki&#8230;\u201d deniyordu ara\u015ft\u0131rman\u0131n analizinde. Ve bir teklifte de bulunuyordu: \u201cH\u00fcr Adam\u201d filmini kastedip tavsiye ederek: <strong>&#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin gizli sahipleri&#8221;&nbsp;pozisyonunu terk etmemek i\u00e7in direnenlere esasl\u0131 bir \u015famar atman\u0131 sa\u011flayacak m\u00fcthi\u015f bir f\u0131rsat\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGe\u00e7mi\u015fine sahip \u00e7\u0131kmazsan, sana yeni bir ge\u00e7mi\u015f yazarlar.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Milletimiz, film alan\u0131na kaym\u0131\u015f bu m\u00fccadelede nas\u0131l bir tav\u0131r al\u0131r bilmem ama ben yine ota\u011fdan gelen seslere kulak vermek istiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc kalbimin terc\u00fcman\u0131 o sesler\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"687\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-7-687x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1157\" srcset=\"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-7-687x1024.jpg 687w, https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-7-201x300.jpg 201w, https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-7-768x1144.jpg 768w, https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-7.jpg 784w\" sizes=\"auto, (max-width: 687px) 100vw, 687px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> Tirmiz\u00ee, &#8220;Cen\u00e2iz&#8221;, 34<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\" id=\"_ftn2\">[2]<\/a> M\u00e2ide S\u00fbresi, 5:54.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\" id=\"_ftn3\">[3]<\/a> Nursi, Bedi\u00fczzaman Said, \u015eualar, <em>On D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u015eua<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nesimi\u2019ye sormu\u015flar yarin ile ho\u015f musun ? Ho\u015f olay\u0131m, olmayay\u0131m, o yar benim kime ne? ! \u201cYaral\u0131 Aslan\u201d\u0131 yaralayan d\u0131\u015far\u0131daki oklar m\u0131, yoksa i\u00e7erideki \u201ccilve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1158,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1155\/revisions\/1158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}