K\u0131z\u0131ma dedim ki \u201cdini meselelerle alakal\u0131 en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n soru hangisi?\u201d<\/p>\n\n\n\n
-Kur\u2019an\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fini iddia ediyorlar baba, dedi.<\/p>\n\n\n\n
\u201cPeki, \u00f6yleyse buna bir cevap verelim\u201d dedim. Bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f hikayesi budur.<\/p>\n\n\n\n
Akl\u0131ma evvela \u015fu hat\u0131ra geldi: 28 \u015eubat post-modern darbesinden 1 y\u0131l kadar evvel, T\u00fcrkiye\u2019de hen\u00fcz \u00f6rne\u011fi yok iken avu\u00e7 i\u00e7i kadar bir cihaza sesli ve yaz\u0131l\u0131 Kur\u2019an y\u00fcklenilmi\u015f ve ben de tan\u0131t\u0131m\u0131 i\u00e7in bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131 davet etmi\u015f, bir konu\u015fma yapm\u0131\u015f, konu\u015fma metnini de yay\u0131n organlar\u0131na fakslam\u0131\u015ft\u0131m. Konu\u015fmamda Kur\u2019an\u2019\u0131n hem yaz\u0131l\u0131 olarak hem de haf\u0131zalardan aktar\u0131larak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldi\u011fini ifade eden tarih\u00e7esi konu edilmi\u015fti. 28 \u015eubat\u2019ta tanklar\u0131n y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fcyd\u00fc herhalde, Cumhuriyet gazetesi ana sayfadan b\u00fcy\u00fck puntolarla \u015fu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131: \u201cSincan\u2019da gerilim t\u0131rmand\u0131r\u0131l\u0131yor\u201d Gazete darbeyi kamuoyu nezdinde me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ar\u015fivinden bu haberi bulmu\u015f, ama c\u0131mb\u0131zlay\u0131p irtica format\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcp servis etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Konuya ge\u00e7elim\u2026<\/p>\n\n\n\n
Evvela<\/em><\/strong>: Kur\u2019an\u2019\u0131n ilah\u00eeli\u011fi inan\u00e7 alan\u0131na aittir; fakat metnin tarihsel ser\u00fcveni akademik incelemenin konusudur. Bu dosyada maksad\u0131m\u0131z, duygusal savunmalar \u00fcretmek de\u011fil; \u201ctahrif\u201d iddias\u0131n\u0131 tarih, metin bilimi ve mant\u0131k zemininde yeniden de\u011ferlendirmektir.<\/p>\n\n\n\n On d\u00f6rt as\u0131r boyunca ezberlenen, yaz\u0131ya ge\u00e7irilen, \u00e7o\u011falt\u0131lan ve tart\u0131\u015f\u0131lan bir metinle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. B\u00f6yle bir metnin de\u011fi\u015ftirildi\u011fini iddia etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ancak bunu tarihsel olarak g\u00f6stermek zorunludur.<\/p>\n\n\n\n Bu bir savunma metni de\u011fil, bir meydan okumad\u0131r: \u0130ddialar kadar, mekanizmalar da konu\u015fulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an metninin tarihsel sabitli\u011fi: Tahrif iddias\u0131 \u00fczerine Tarih, Ak\u0131l ve Mant\u0131k A\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme. Kur\u2019an Metninin De\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi Meselesi\u2026<\/p>\n\n\n\n Giri\u015f: \u0130nan\u00e7 meselesi mi, tarih meselesi mi?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi meselesine, inan\u00e7 de\u011fil imk\u00e2n a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an\u2019\u0131n ilah\u00eeli\u011fini kabul etmeyebilirsiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an\u2019\u0131n Allah kelam\u0131 oldu\u011fu inan\u00e7 alan\u0131na girer. Ancak Kur\u2019an metninin de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi yani metnin korunmu\u015flu\u011fu tarihsel bir sorudur ve tarihsel olarak temellendirilmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu iki alan birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tart\u0131\u015fma sa\u011fl\u0131kl\u0131 ilerlemez.<\/p>\n\n\n\n Bir metnin tahrif edildi\u011fini, de\u011fi\u015ftirildi\u011fini iddia etmek, tarihsel olarak test edilebilir bir iddiada bulunmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn elimizdeki Kur\u2019an metni, 7. y\u00fczy\u0131ldaki metinle ayn\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n E\u011fer \u201cde\u011fi\u015ftirildi\u201d deniyorsa, bu iddian\u0131n isbat\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel soruya cevap verilmesi gerekir: \u00d6nceki g\u00fcvenilir bir metin \u00f6rne\u011fi; sonraki metinle somut ve g\u00f6sterilebilir farklar; de\u011fi\u015fimin nas\u0131l ve kim taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini a\u00e7\u0131klayan tarihsel bir mekanizma.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu \u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131 sistematik bi\u00e7imde ortaya konmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ift kanall\u0131, e\u015fi benzeri olmayan tarih\u00ee korunma: yaz\u0131 ve h\u0131fz gelene\u011fi.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an vahiy s\u00fcrecinde daha ilk g\u00fcnden itibaren hem yaz\u0131ya ge\u00e7irilmi\u015f hem de bu s\u00fcre\u00e7te y\u00fczlerce sahabe taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f, ezberlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n K\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde binlerce insan metni ba\u015ftan sona h\u0131fzetmi\u015f, namazlar\u0131nda okumu\u015f, g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda tekrar etmi\u015ftir.[1]<\/p>\n\n\n\n Erken d\u00f6nem \u0130slam toplumunda h\u0131fz, sadece din\u00ee de\u011fil k\u00fclt\u00fcrel bir gelenekti.<\/p>\n\n\n\n Daha ilk y\u0131llardan itibaren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir h\u0131fz gelene\u011fi olu\u015fmu\u015f, metin sadece sayfalarda de\u011fil, haf\u0131zalarda da korunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Hz. Peygamber d\u00f6neminde vahiy k\u00e2tipleri vard\u0131. Sahabeler aras\u0131nda binlerce haf\u0131z bulunuyordu. Kur\u2019an hem s\u00f6zl\u00fc hem yaz\u0131l\u0131 olarak m\u00fctevatir (yalan \u00fczerinde birle\u015fmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmayan kalabal\u0131k topluluklarca) nakledildi.<\/p>\n\n\n\n Tarihte hi\u00e7bir kutsal metin, bu derece geni\u015f bir topluluk taraf\u0131ndan hem yaz\u0131l\u0131 hem s\u00f6zl\u00fc olarak ayn\u0131 anda muhafaza edilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an, milyonlarca h\u00e2f\u0131z\u0131n kalbinde ya\u015f\u0131yor. E\u011fer bir harfi de\u011fi\u015ftirilse, d\u00fcnya \u00fczerindeki milyonlarca haf\u0131z buna itiraz eder. B\u00f6yle bir metnin tahrifi aklen m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Bir metin yaln\u0131zca yaz\u0131l\u0131 olsayd\u0131, merkez\u00ee bir m\u00fcdahale ile de\u011fi\u015ftirilebilirdi.<\/p>\n\n\n\n Ancak Kur\u2019an tek bir rafta durmad\u0131; binlerce insan taraf\u0131ndan ezberlendi, k\u0131sa s\u00fcrede farkl\u0131 \u015fehirlere ve k\u0131talara yay\u0131ld\u0131. Art\u0131k metin tek bir n\u00fcshada de\u011fil, binlerce insan\u0131n zihninde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n neresine giderseniz gidin, Endonezya\u2019daki bir M\u00fcsl\u00fcman ile Fas\u2019taki bir M\u00fcsl\u00fcman ayn\u0131 Arap\u00e7a metni okuyor. Bu, metin bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n Bir hakikat ne kadar umum\u00eele\u015firse, tahrifi o kadar imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an ise en ba\u015f\u0131ndan beri ferd\u00ee de\u011fil, cemaatin mal\u0131 olmu\u015ftur<\/p>\n\n\n\n Bu yay\u0131l\u0131m, tek merkezli bir m\u00fcdahaleyi tarihsel olarak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirir.<\/p>\n\n\n\n Tarih boyunca bir\u00e7ok kutsal metin farkl\u0131 versiyonlara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kur\u2019an\u2019da ise mezhepler farkl\u0131 olsa da metin ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Soruyoruz: \u201cE\u011fer Kur\u2019an de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olsayd\u0131, ne zaman ve kim taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir?\u201d<\/p>\n\n\n\n Hz. Muhammed hayattayken mi? On binlerce sahabe vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Vefat\u0131ndan hemen sonra m\u0131? Haf\u0131z sahabeler hayattayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Daha sonra m\u0131? Metin \u00e7oktan \u00fc\u00e7 k\u0131taya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylesi bir de\u011fi\u015fiklik, milyonlarca insan\u0131n ezberledi\u011fi bir metinde pratik olarak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmez. Bu tamamen akl\u00ee bir muhakemedir.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an ya ilk g\u00fcnden korunmu\u015ftur ya da ilk g\u00fcnden bozulmu\u015ftur. Ortas\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n Bozulmu\u015f olsayd\u0131, onu ezberleyen ilk nesil susamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Sonradan de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olsayd\u0131, milyonlarca haf\u0131za ayn\u0131 anda yan\u0131lmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Sayfa yak\u0131labilir. Fakat \u00e7o\u011falan haf\u0131za yak\u0131lamaz. Kur\u2019an k\u00e2\u011f\u0131tta de\u011fil, kalplerde \u00e7o\u011falm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7o\u011falan bir metni gizlice de\u011fi\u015ftirmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sayfa imha edilebilir. Fakat e\u015fzamanl\u0131 olarak binlerce haf\u0131zan\u0131n zihninde bulunan bir metin, sessizce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n Bu durum, metnin yaln\u0131zca maddi n\u00fcshalara ba\u011fl\u0131 kalmadan korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011fi\u015fiklik yap\u0131labilmesi i\u00e7in metnin t\u00fcm n\u00fcshalar\u0131n\u0131n ve t\u00fcm haf\u0131zlar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu ise tarihsel ger\u00e7eklikle ba\u011fda\u015fmaz.<\/p>\n\n\n\n Metin tenkidi literat\u00fcr\u00fcnde, bir metnin \u00e7ok erken d\u00f6nemde geni\u015f co\u011frafyaya yay\u0131lmas\u0131 ve farkl\u0131 kanallardan \u00e7o\u011falmas\u0131, merkez\u00ee bir m\u00fcdahaleyi g\u00fc\u00e7le\u015ftirir.[2]<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an\u2019\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede Arabistan d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131, tek merkezden yap\u0131lacak bir de\u011fi\u015fikli\u011fi tarihsel olarak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirir.<\/p>\n\n\n\n Bu noktada mesele inan\u00e7 de\u011fil, sosyolojik ve tarihsel imk\u00e2nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer Kur\u2019an de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olsayd\u0131, bu ya ilk nesilde ya da sonraki as\u0131rlarda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk nesilde olduysa, metni bizzat ya\u015fayan ve ezberleyen on binlerce insan nas\u0131l susturulmu\u015ftur?<\/p>\n\n\n\n Daha sonraki as\u0131rlarda olduysa, \u00fc\u00e7 k\u0131taya yay\u0131lm\u0131\u015f milyonlarca haf\u0131z nas\u0131l ayn\u0131 anda yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n\n\n\n Bir metni de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in onu tek elde toplamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an ise daha ba\u015ftan tek elde de\u011fil, toplumun geneline da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir metindir.<\/p>\n\n\n\n Tarihsel Sessizlik. \u0130htilaf Var, Metin Bir<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130slam tarihi boyunca ciddi siyasi k\u0131r\u0131lmalar, \u00e7at\u0131\u015fmalar, mezhep ayr\u0131l\u0131klar\u0131, hilafet tart\u0131\u015fmalar\u0131, i\u00e7 sava\u015flar ve iktidar m\u00fccadeleleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Burada dikkat \u00e7ekici olan \u015fudur: B\u00fct\u00fcn tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131 yorum, anlam, siyaset ve otorite meselesi \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr; metnin kendisi \u00fczerinden de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir zeminde Kur\u2019an metnine dair en k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik ve oynama olsayd\u0131, bu durum rakip gruplar taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc, susturulamaz bir delil, bir propaganda arac\u0131 olarak kullan\u0131labilirdi.<\/p>\n\n\n\n Oysa tarih boyunca Kur\u2019an\u2019\u0131n lafz\u0131na dair somut ve belgeli bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterilememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu durum, metnin sabitli\u011fine dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tarih\u00ee i\u015farettir.<\/p>\n\n\n\n Tarihsel metodoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum \u201cnegatif delil\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r:<\/p>\n\n\n\n E\u011fer geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir m\u00fcdahale ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olsayd\u0131, kar\u015f\u0131t kaynaklarda iz b\u0131rakmas\u0131 beklenirdi.[3]<\/p>\n\n\n\n Bu durum, tarihsel bir \u201csessizlik delili<\/strong>\u201d olu\u015fturur:<\/p>\n\n\n\n E\u011fer de\u011fi\u015fiklik olsayd\u0131, iz b\u0131rak\u0131rd\u0131. B\u00f6yle bir iz sistematik bi\u00e7imde mevcut de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n \u00dcslup B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve \u0130\u00e7 Tutarl\u0131l\u0131k<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an 23 y\u0131la yay\u0131lan bir s\u00fcre\u00e7te inmi\u015ftir. Farkl\u0131 zamanlarda, farkl\u0131 \u015fartlarda gelen ayetlerden olu\u015fur. Buna ra\u011fmen belirgin bir \u00fcslup b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k ve anlam \u00f6rg\u00fcs\u00fc sergiler.<\/p>\n\n\n\n Modern edebiyat kuram\u0131nda metin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, m\u00fcdahale ihtimalini test eden i\u00e7sel g\u00f6stergelerden biridir.[4]<\/p>\n\n\n\n Par\u00e7al\u0131 eklemeler, genellikle \u00fcslup k\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00fcretir. Kur\u2019an metninde g\u00f6zlenen b\u00fct\u00fcnl\u00fck, ahenk ve s\u00fcreklilik, sonradan geni\u015f \u00e7apl\u0131 ekleme-\u00e7\u0131karma gibi bir m\u00fcdahale iddias\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmektedir. Sonradan par\u00e7al\u0131 m\u00fcdahaleler yap\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn bozulmas\u0131 beklenirdi.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer metne farkl\u0131 eller kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131: \u00dcslup b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc zedelenirdi. Anlam sistemi par\u00e7alan\u0131rd\u0131. \u0130\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k belirgin \u015fekilde bozulurdu.<\/p>\n\n\n\n Fakat metin, ba\u015ftan sona organik bir yap\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Bu, metnin tarih i\u00e7inde rastgele m\u00fcdahalelere u\u011framad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren edeb\u00ee ve yap\u0131sal bir g\u00f6stergedir ve de\u011fi\u015ftirilme iddias\u0131n\u0131n zorlu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n Tarih\u00ee Ger\u00e7eklik: D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n Bile \u0130tiraf\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan topluluklar tarih boyunca Kur\u2019an\u2019a itiraz etmi\u015f; fakat hi\u00e7bir zaman \u201cbu kitap de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir\u201d iddias\u0131n\u0131 ciddi bir delille ortaya koyamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer en k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik olsayd\u0131, bu durum \u0130slam kar\u015f\u0131tlar\u0131 taraf\u0131ndan en g\u00fc\u00e7l\u00fc silah olarak kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa tarih boyunca b\u00f6yle bir metinsel farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterilememi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Netice: Kur\u2019an\u2019\u0131n korunmu\u015flu\u011fu: \u0130l\u00e2h\u00ee vaad ile sabittir. Tarih\u00ee ve toplumsal muhafaza ile ispatl\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7sel mucize olu\u015fuyla teyitlidir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Bu mesele sadece bir inan\u00e7 konusu de\u011fil; akl\u00ee ve tarih\u00ee delillerle desteklenen bir hakikattir.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an, indi\u011fi gibi kalm\u0131\u015f; kelimeleriyle, harfleriyle, manas\u0131yla muhafaza edilmi\u015ftir. Ve bu muhafaza, sadece kitap sayfalar\u0131nda de\u011fil; milyonlarca m\u00fc\u2019minin kalbinde devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Literat\u00fcrle Temas<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Klasik \u0130slam kaynaklar\u0131, Kur\u2019an\u2019\u0131n cem\u2018 ve \u00e7o\u011falt\u0131lma s\u00fcrecini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde kaydeder.[5] Modern ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131nda farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler bulunsa da, metnin erken sabitlenmi\u015f oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc akademik e\u011filim mevcuttur.[6]<\/p>\n\n\n\n Bu noktada tart\u0131\u015fma, \u201cmetin var m\u0131yd\u0131?\u201d sorusundan ziyade, \u201cmetin nas\u0131l standardize edildi?\u201d sorusuna kaym\u0131\u015ft\u0131r. Bu kayma bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n Mesele \u0130nan\u00e7tan \u00d6nce \u0130mk\u00e2n Meselesidir<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an Metninin Tarihsel Sabitli\u011fi<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu iddia tarihsel zeminde de\u011ferlendirildi\u011finde, bug\u00fcne kadar ortaya konan verilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sistematik ve gizli bir metin de\u011fi\u015fikli\u011fini g\u00f6sterecek g\u00fc\u00e7te somut delillerin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck bir iddia, b\u00fcy\u00fck bir ispat gerektirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; fakat bunu tarihsel olarak g\u00f6stermek, bug\u00fcne kadar m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Burada konumuz kanaat de\u011fil kan\u0131t; inan\u00e7 de\u011fil imk\u00e2n meselesidir.<\/p>\n\n\n\n Tarih\u00ee olarak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen bir \u015feyi varsaymak, delil de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n \u201cDe\u011fi\u015ftirildi\u201d demek kolayd\u0131r fakat bir metnin de\u011fi\u015ftirildi\u011fini s\u00f6ylemek i\u00e7in \u00fc\u00e7 \u015fey gerekir: \u201cKur\u2019an de\u011fi\u015ftirildi\u201d diyorsan\u0131z, \u201cne zaman; kim taraf\u0131ndan; hangi tarihsel ortamda; hangi n\u00fcshalar \u00fczerinden; hangi kar\u015f\u0131 metinle k\u0131yaslayarak\u201d suallerine cevap vermelisiniz.<\/p>\n\n\n\n \u0130ddian\u0131zla alakal\u0131 olarak \u00f6nceki g\u00fcvenilir bir metin \u00f6rne\u011fi; sonraki metinle somut farklar ve de\u011fi\u015fimin failini ve tarih\u00ee ba\u011flam\u0131n\u0131 g\u00f6sterebiliyor musunuz? Ne zaman de\u011fi\u015ftirildi; kim de\u011fi\u015ftirdi; b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fiklik hangi tarih\u00ee mekanizma ile m\u00fcmk\u00fcn oldu?<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu \u00fc\u00e7 unsur da ortaya konmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Bu y\u00fczden mesele inan\u00e7tan \u00f6nce imk\u00e2n meselesidir.<\/p>\n\n\n\n Tarih\u00ee olarak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen bir mekanizmay\u0131 varsaymak, delil de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Kur\u2019an\u2019\u0131n ilah\u00eeli\u011fini kabul etmeyebilirsiniz. Bu ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fmad\u0131r. Fakat \u201cde\u011fi\u015ftirildi\u201d iddias\u0131 tarihsel bir iddiad\u0131r ve tarihsel olarak temellendirilmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ve tarih, mekanizma ister. Belge ister. \u0130z ister.<\/p>\n\n\n\n Varsay\u0131m \u00fcretmek kolayd\u0131r ama ispat yerine ge\u00e7mez.<\/p>\n\n\n\n Akademik d\u00fcnyada varsay\u0131m de\u011fil, kan\u0131t konu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n Ortada metnin de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6steren somut, tarih\u00ee, metinsel bir kan\u0131t yoksa; \u2018de\u011fi\u015ftirildi\u2019 iddias\u0131 bilimsel de\u011fil, ideolojiktir.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir iddia, tarihsel olarak uygulanabilir bir mekanizma gerektirir. B\u00f6yle bir mekanizma g\u00f6sterilemedi\u011fi s\u00fcrece iddia, varsay\u0131m olarak kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Daha do\u011fdu\u011fu anda hem yaz\u0131ya ge\u00e7mi\u015f, hem ezberlenmi\u015f olarak zihinlerde mevcutsa hem de farkl\u0131 co\u011frafyalara yay\u0131lm\u0131\u015fsa b\u00f6yle bir metni gizlice de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in, o metnin t\u00fcm ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak gerekir.<\/p>\n\n\n\n Tarih bize b\u00f6yle bir k\u00fcresel e\u015fzamanl\u0131 m\u00fcdahale modeli sunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130mk\u00e2ns\u0131z bir tarihsel senaryo, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir delil de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Kald\u0131 ki \u201cde\u011fi\u015fiklik, \u00e7o\u011funlu\u011fun sessizli\u011fini gerektirir. Ya ilk nesil susmu\u015ftur \u2014 ki metni bizzat ya\u015fayan onlard\u0131 \u2014 ya da sonraki as\u0131rlar yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r \u2014 ki metin \u00e7oktan k\u0131talara yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Her iki ihtimal de aklen zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer bir metin: Erken d\u00f6nemde yaz\u0131ya ge\u00e7irilmi\u015fse; y\u00fczy\u0131llar boyunca polemiklere ra\u011fmen metin olarak ezber yoluyla korunmu\u015fsa; k\u0131sa s\u00fcrede geni\u015f co\u011frafyaya yay\u0131lm\u0131\u015fsa; o metnin gizlice de\u011fi\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funu iddia etmek, tarihsel olarak son derece a\u011f\u0131r bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Bu sebeple Kur\u2019an\u2019\u0131n korunmu\u015flu\u011fu yaln\u0131z bir inan\u00e7 iddias\u0131 de\u011fil; tarih\u00ee ve mant\u0131k\u00ee a\u00e7\u0131dan da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir olgudur.<\/p>\n\n\n\n Netice: <\/strong>\u201cDe\u011fi\u015ftirildi\u201d iddias\u0131, mevcut tarihsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda asla temellendirilememi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck bir iddia, b\u00fcy\u00fck bir ispat ister.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Dipnotlar<\/p>\n\n\n\n [1] Erken d\u00f6nem rivayet literat\u00fcr\u00fc; bkz. klasik hadis ve siyer kaynaklar\u0131.<\/p>\n\n\n\n [2] Metin tenkidi prensipleri \u00fczerine bkz. genel textual criticism literat\u00fcr\u00fc.<\/p>\n\n\n\n [3] Tarih metodolojisinde \u201cargument from silence\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n [4] Modern edebiyat kuram\u0131nda \u00fcslup analizi ve metin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fmalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n [5] Klasik kaynaklarda Kur\u2019an\u2019\u0131n cem\u2018i s\u00fcreci.<\/p>\n\n\n\n [6] \u00c7a\u011fda\u015f Kur\u2019an ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 literat\u00fcr\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u0131z\u0131ma dedim ki \u201cdini meselelerle alakal\u0131 en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n soru hangisi?\u201d -Kur\u2019an\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fini iddia ediyorlar baba, dedi. \u201cPeki, \u00f6yleyse buna bir cevap verelim\u201d dedim. Bu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=653"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":655,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/653\/revisions\/655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}