{"id":689,"date":"2026-02-27T23:14:43","date_gmt":"2026-02-27T23:14:43","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=689"},"modified":"2026-03-27T12:13:38","modified_gmt":"2026-03-27T12:13:38","slug":"kusku-hastaligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=689","title":{"rendered":"Ku\u015fku Hastal\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Herkes bana d\u00fc\u015fman.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Neden ?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fman \u00fcretmem laz\u0131m!<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 insanlarda s\u00fcrekli bir <strong><em>su-i zan hali<\/em><\/strong> vard\u0131r&#8230; Kendileri d\u0131\u015f\u0131ndaki herkesin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve konu\u015ftu\u011fu gibi olmad\u0131\u011f\u0131, asl\u0131nda k\u00f6t\u00fc niyetli olduklar\u0131; esnaftan bir \u015fey al\u0131yorsa mutlaka hile yap\u0131yordur, doktor bir tetkik istediyse doktorun mutlaka bundan bir menfaati vard\u0131r gibi vesveselerle dolu. Herkesin g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcn\u00fcn arkas\u0131nda gizli bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ararlar. Esnaf aldatacak, doktor menfaat pe\u015finde, kom\u015fu iki y\u00fczl\u00fc\u2026 Zihin hep tetiktedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ruh halinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlara d\u00f6n\u00fck, vesvese, kuruntu, su-i zan, ku\u015fku gibi kavramlar \u00fczerinden bir de\u011ferlendirme yapal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu ruh haline sahip insanlar\u0131n <strong>HAKLI TARAFI<\/strong> yok mu?<\/em> Elbette var. Savunma mekanizmalar\u0131, bu tav\u0131rlar\u0131na gerek\u00e7e olarak baz\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 toplar, zihninin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131r. O da bir genelleme yapmaya yetmeyecek k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckteki bu tecr\u00fcbelere b\u00fcy\u00fck bir delil gibi sar\u0131l\u0131r. \u0130tiraz etseniz ya k\u0131r\u0131lgand\u0131r, incitmek istemezsiniz veya agresifle\u015fme temay\u00fcl\u00fc vard\u0131r, k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck ve sald\u0131rganl\u0131k olsun istemez ve itirazs\u0131z kal\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu h\u00e2l \u00e7o\u011fu zaman <strong><em>vesvese ve kuruntu<\/em><\/strong> ile beslenir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130man dersleri Perspektifi\u2026<\/em><\/strong><em> <\/em>Kur\u2019an okumalar\u0131nda vesvese; hakikati de\u011fil, ihtimali b\u00fcy\u00fcten bir hayal faaliyeti olarak anlat\u0131l\u0131r. \u015eeytan\u0131n en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131 yol, \u201cya \u00f6yleyse?\u201d sorusudur. Kesin bilgi yoktur; ama ihtimal b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr, kalp daralt\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Su-i zan ise Kur\u2019an\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir hastal\u0131kt\u0131r: Zanlar\u0131n \u00e7o\u011fundan ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc zan, \u00e7o\u011fu zaman hakikatin yerini tutmaz; ama kalbi kirletir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur\u2019an hakikatleri bize h\u00fcsn-\u00fc zan (iyi niyetli yorum) ile bakman\u0131n hem ibadet hem huzur kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan su-i zan ettik\u00e7e kalbi karar\u0131r, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 daral\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesle g\u00f6r\u00fcnmez bir kavga h\u00e2line girer.<\/p>\n\n\n\n<p>Neticede zaruri ili\u015fkiler d\u0131\u015f\u0131nda <strong><em>yapayaln\u0131z bir hayata<\/em><\/strong> kendisini <strong><em>mahk\u00fbm<\/em><\/strong> eder.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Peygamber ve Sahabe Hayat\u0131ndan\u2026<\/em><\/strong><em> <\/em>Peygamber Efendimiz (asm), insanlar\u0131n zahirine g\u00f6re h\u00fckmederdi. Kalpleri ara\u015ft\u0131rmazd\u0131. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi h\u00e2lde, a\u00e7\u0131k bir su\u00e7 yoksa kimseyi itham etmezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli \u015f\u00fcphe toplumu \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. \u00d6mer (ra)\u2019a atfedilen bir s\u00f6z \u015f\u00f6yledir: \u201cBir m\u00fcmin karde\u015finin s\u00f6z\u00fcn\u00fc, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu s\u00fcrece hayra yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bir safdillik de\u011fil; kalbi koruma prensibidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Psikoloji Ne Diyor?<\/em><\/strong> Modern psikoloji bu h\u00e2li birka\u00e7 kavramla a\u00e7\u0131klar:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Paranoyak e\u011filim:<\/em><\/strong><strong> <\/strong>S\u00fcrekli tehdit alg\u0131s\u0131. Baz\u0131 insanlar \u00e7evrelerindeki herkesi potansiyel tehdit olarak g\u00f6r\u00fcr, herkeste k\u00f6t\u00fc niyet arar. S\u00fcrekli tetikte olurlar. Her s\u00f6z ve davran\u0131\u015f\u0131 \u015f\u00fcpheyle de\u011ferlendirip sorgulamak kalbi ve zihni yorar. Bu, zihnin alarm durumuna s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Bili\u015fsel \u00e7arp\u0131tma:<\/em><\/strong><strong> <\/strong>Bilgi yetersiz olsa bile hemen h\u00fck\u00fcm vermek insan\u0131 vesvesenin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Elindeki bilgi yetersiz olsa bile h\u0131zl\u0131ca kesin sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131rs\u0131n. \u00d6rne\u011fin, bir doktor tetkik istediyse \u201cmutlaka bir menfaati var\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek buna \u00f6rnektir, hakikati g\u00f6rmeyi engeller. Ger\u00e7ekle veri uyumlu olmayabilir ama zihnin \u00f6yleymi\u015f gibi yorumlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Negatif \u00f6nyarg\u0131:<\/em><\/strong><strong> <\/strong>Olumsuz ihtimalleri b\u00fcy\u00fctmek su-i zann\u0131 besler. Olumsuz ihtimalleri abart\u0131r, iyi niyetleri g\u00f6rmezden gelirsin. \u0130nsanlar\u0131n iyi niyetini g\u00f6rmezden gelmek, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc niyetle a\u00e7\u0131klamak kolay gelir, ama \u00e7o\u011fu zaman ger\u00e7e\u011fin sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir ihtimalidir ve kalbi daralt\u0131r, huzuru bozar.<\/p>\n\n\n\n<p>Beyin, tehdit aramaya programl\u0131d\u0131r. Ama bu sistem a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa ki\u015fi herkesi potansiyel d\u00fc\u015fman gibi g\u00f6r\u00fcr. Bu da kronik stres, yaln\u0131zl\u0131k ve g\u00fcvensizlik \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p>Halbuki &nbsp;insan\u0131n vazifesi <strong>h\u00fcsn-\u00fc zan<\/strong> ile bakmak ve vesveseyi tan\u0131makt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vesvese bilinmezse b\u00fcy\u00fcr; fark edilirse zay\u0131flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ak\u0131l ve imanla birle\u015ftirilen fark\u0131ndal\u0131k, su-i zann\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r ve kalbi rahatlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>As\u0131l Problem Nedir?<\/em><\/strong> S\u00fcrekli su-i zan eden ki\u015fi asl\u0131nda en \u00e7ok kendini yorar. Kalbi dinlenmez. Hi\u00e7 kimseye g\u00fcvenemedi\u011fi i\u00e7in huzur bulamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu hal, tevekk\u00fcl zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131yla da ili\u015fkilidir. \u0130nsan her \u015feyin kontrol\u00fcn\u00fc kendi zihniyle sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Oysa kader ve ilah\u00ee tasarruf bilinci, kalbi gev\u015fetir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u00f6z\u00fcm Ne?<\/h2>\n\n\n\n<p>Delil yoksa h\u00fck\u00fcm yok.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130htimali hakikat yapma.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fcsn-\u00fc zann\u0131 bilin\u00e7li tercih et.<\/p>\n\n\n\n<p>Yan\u0131lma pay\u0131n\u0131 kabul et.<\/p>\n\n\n\n<p>Gerekirse profesyonel destek al.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve en m\u00fchimi: \u0130nsanlara de\u011fil, Allah\u2019a g\u00fcven merkezli ya\u015fa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli \u015f\u00fcphe insan\u0131 korumaz; i\u00e7ten i\u00e7e kemirir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fcsn-\u00fc zan ise hem kalbi hem toplumu ayakta tutar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u00f6zler\u201d adl\u0131 eserde, Yirmi Birinci S\u00f6z\u00fcn \u0130kinci Makam\u0131\u2019nda ge\u00e7en \u015fu c\u00fcmle tam da konu\u015ftu\u011fumuz ruh h\u00e2linin kalbine dokunuyor: <strong>\u201cZira \u015fu vesvese \u00f6yle bir \u015feydir ki, cehil onu davet eder, ilim onu tard eder. Tan\u0131mazsan gelir, tan\u0131san gider.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Bahsimizle ba\u011flant\u0131s\u0131 \u015fu: Su-i zanla ya\u015fayan insan\u0131n en b\u00fcy\u00fck problemi <strong>bilgi eksikli\u011fi de\u011fil, zihinsel fark\u0131ndal\u0131k eksikli\u011fidir.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><em>Vesvese nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck bir ihtimali b\u00fcy\u00fct\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Delilsiz bir \u015f\u00fcphe \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYa \u00f6yleyse?\u201d diye f\u0131s\u0131ldar.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra onu ger\u00e7ek gibi hissettirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u015fi bunu tan\u0131mazsa, zanneder ki: \u201cBen sezgiselim.\u201d \u201cOlan\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d \u201cAsl\u0131nda herkes k\u00f6t\u00fc.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e2lbuki orada i\u015fleyen \u015fey \u00e7o\u011fu zaman <strong>vesvesedir<\/strong>, hakikat de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u201cCehil onu davet eder\u201d<\/h3>\n\n\n\n<p>Buradaki cehil, bilgi eksikli\u011fi de\u011fil; <strong>vesvesenin mekanizmas\u0131n\u0131 bilmemektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan \u015funu bilmezse: Zihin ihtimalleri ger\u00e7ek gibi sunabilir. Beyin tehdit \u00fcretmeye meyillidir. Her d\u00fc\u015f\u00fcnce hakikat de\u011fildir. O zaman vesvese i\u00e7eri girer ve yerle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u201c\u0130lim onu tard eder\u201d Yani kovar.<\/h3>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cBu sadece bir ihtimal.\u201d diyebilmek. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcncem, ger\u00e7e\u011fin kendisi de\u011fil.\u201d diyebilmek. \u201cDelil var m\u0131?\u201d diye sormak. H\u00fcsn-\u00fc zann\u0131 bilin\u00e7li tercih etmek.<\/p>\n\n\n\n<p>Psikolojide buna <strong><em>bili\u015fsel fark\u0131ndal\u0131k<\/em><\/strong> denir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz ise buna vesveseyi tan\u0131mak diyoruz.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>\u201cTan\u0131mazsan gelir, tan\u0131san gider\u201d<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p>Vesvese karanl\u0131kta g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. I\u015f\u0131k tutulunca zay\u0131flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u015fi \u015funu fark etti\u011fi anda: \u201c\u015eu an zihnim ihtimali b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Bu kesin bilgi de\u011fil.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte o an vesvese \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc vesvesenin g\u00fcc\u00fc <strong>bilinmemesindendir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ad\u0131n\u0131 koydu\u011fun anda yar\u0131 yar\u0131ya da\u011f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Netice<\/strong>: S\u00fcrekli su-i zan eden insan\u0131n ihtiyac\u0131, herkesi \u00e7\u00f6zmek de\u011fil; kendi zihninde \u00e7al\u0131\u015fan vesvese mekanizmas\u0131n\u0131 tan\u0131makt\u0131r. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131nda, gider. Tan\u0131mazsa, ger\u00e7ekmi\u015f gibi ya\u015famaya devam eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Herkes bana d\u00fc\u015fman. Neden ? \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fman \u00fcretmem laz\u0131m! Baz\u0131 insanlarda s\u00fcrekli bir su-i zan hali vard\u0131r&#8230; Kendileri d\u0131\u015f\u0131ndaki herkesin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve konu\u015ftu\u011fu gibi olmad\u0131\u011f\u0131,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":690,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=689"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":910,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions\/910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}