{"id":700,"date":"2026-03-01T19:27:18","date_gmt":"2026-03-01T19:27:18","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=700"},"modified":"2026-03-01T19:45:38","modified_gmt":"2026-03-01T19:45:38","slug":"sia-ehl-i-sunnet-meselesinde-denge-problemi-velayet-ve-hilafet-ayrimi-uzerinden-bir-degerlendirme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=700","title":{"rendered":"\u015e\u00eea\u2013Ehl-i S\u00fcnnet Meselesinde Denge Problemi: Vel\u00e2yet ve Hil\u00e2fet Ayr\u0131m\u0131 \u00dczerinden Bir De\u011ferlendirme"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><em>Konu Risale-i Nur\u2019un uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00fczerinden \u015fekillendirilmi\u015ftir.<\/em><\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>Giri\u015f<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m tarihinde Hz. Ali merkezli tart\u0131\u015fmalar, zamanla itikad\u00ee bir mesele gibi alg\u0131lansa da, \u00f6z\u00fcnde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde siyas\u00ee ve tarih\u00ee hadiselerden do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tart\u0131\u015fmalar, \u015e\u00eea\u2019n\u0131n iki farkl\u0131 \u00e7izgisi (vel\u00e2yet ve hil\u00e2fet eksenli yakla\u015f\u0131mlar) ile Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in dengeci tutumu aras\u0131nda \u015fekillenmi\u015ftir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Meseleyi sa\u011fl\u0131kl\u0131 anlayabilmek i\u00e7in Hz. Ali\u2019ye hangi zaviyeden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 do\u011fru tespit edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Birlik Aray\u0131\u015f\u0131nda Mezhep Meselesi<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130slam \u00fcmmeti, tarih boyunca farkl\u0131 co\u011frafyalara yay\u0131lm\u0131\u015f, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerle etkile\u015fmi\u015f ve bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7e\u015fitli mezhep ve yorumlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ilm\u00ee zenginlik olan bu farkl\u0131l\u0131klar, zamanla siyas\u00ee rekabetler ve kimlik m\u00fccadeleleriyle \u00e7at\u0131\u015fma zeminine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn en hassas meselelerden biri mezhep dilinin sertle\u015fmesidir. Oysa mezhep, dinin alternatifi de\u011fil; dinin anla\u015f\u0131lma bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 polemik \u00fcretmek de\u011fil, \u015eia\u2019y\u0131 toptan reddetmek veya S\u00fcnn\u00eeli\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddias\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek de\u011fildir. Ama\u00e7: \u0130man merkezli bir perspektif sunmak, Tarih\u00ee ihtilaflar\u0131 yerli yerine koymak, \u00dcmmet birli\u011finin m\u00fcmk\u00fcn bir zeminini g\u00f6stermek.<\/p>\n\n\n\n<p>Said Nurs\u00ee\u2019nin \u201c\u015eia-y\u0131 Velayet\u201d ve \u201c\u015eia-y\u0131 Siyaset\u201d ayr\u0131m\u0131, meseleyi polemikten \u00e7\u0131kar\u0131p metod h\u00e2line getirir. Bu ayr\u0131m sayesinde muhabbet ile ideoloji, manev\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fck ile siyas\u00ee hak iddias\u0131, i\u00e7tihad ile itikad birbirinden ayr\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kavramlar\u0131n tan\u0131mlar\u0131n\u0131 yaparak devam edelim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Mezheb Nedir?\u2026<\/em><\/strong> (Tek C\u00fcmlelik Form\u00fcl): Mezheb, Kur\u2019an ve S\u00fcnnet rehberli\u011finde hakikati anlamak ve ya\u015famak i\u00e7in takip edilen do\u011fru yol olup, farkl\u0131 zaman ve \u015fartlarda ortaya \u00e7\u0131kan ihtiyaca cevap verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber zaman\u0131nda gerekmeyen ama nesiller \u00e7o\u011fal\u0131nca iman ve ibadeti do\u011fru ya\u015famak i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan Kur\u2019an ve S\u00fcnnet rehberli\u011finde izlenen istikametli yol.<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber zaman\u0131nda \u00fcmmetin say\u0131s\u0131 az ve hayatlar\u0131 do\u011frudan Resulullah (asm)\u2019in rehberli\u011finde oldu\u011fu i\u00e7in mezheplere gerek yoktu; fakat nesiller \u00e7o\u011fal\u0131nca, farkl\u0131 zaman, yer ve \u015fartlarda iman ve ibadetleri do\u011fru bir \u015fekilde ya\u015famak i\u00e7in farkl\u0131 anlay\u0131\u015f ve usullere ihtiya\u00e7 do\u011fdu. Mezhepler, bu ihtiyaca cevap verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mutlak hakikat ise yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131 ve Peygamber\u2019in yoluyla bilinir.<\/p>\n\n\n\n<p>Risale-i Nur\u2019a g\u00f6re mezheb, \u0130slam\u2019\u0131n hakikatlerini anlamak ve tatbik etmek i\u00e7in izlenen do\u011fru yol ve usuld\u00fcr; Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019in rehberli\u011finde bir manevi harita i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k, farkl\u0131 zaman, yer ve \u015fartlarda farkl\u0131 anlay\u0131\u015f ve ihtisaslara ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan, mezhepler bu ihtiyaca cevap verir; fakat esas olan, mezhebin Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019ten ayr\u0131lmayan, iman ve amelde do\u011frulu\u011fu koruyan y\u00f6n\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Mezhepler, hakikati kat\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de\u011fil, onu ya\u015fanabilir ve anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak i\u00e7in vard\u0131r; Risale-i Nur, bu a\u00e7\u0131dan mezheplerin faydas\u0131n\u0131 kabul eder, fakat mutlak hakikatin yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131 ve Peygamber\u2019in yolu ile bilinece\u011fini vurgular.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Modern Mezhep Krizinin Sosyolojik Analizi\u2026<\/em><\/strong> Modern d\u00f6nemde mezhep kimli\u011fi siyasalla\u015fm\u0131\u015f, tarih\u00ee yaralar canl\u0131 tutulmu\u015f, kimlik \u00fczerinden kutupla\u015fma \u00fcretilmi\u015ftir. Risale perspektifi, Hz. Ali\u2019yi b\u00fcy\u00fct\u00fcr; Ehl-i Beyti y\u00fcceltir; ama \u00fcmmeti b\u00f6lmez. Ayr\u0131\u015fma, tarih\u00ee meseleyi itikadla\u015ft\u0131rmaktan do\u011far; birle\u015ftirme, velayet ve Ehl-i Beyt sevgisini kalpte ya\u015fatmaktan do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>Tez<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>Hz. Ali\u2019ye dair ihtilaf\u0131n temelinde onun <strong><em>\u015fahs\u00ee manev\u00ee kem\u00e2l\u00e2t\u0131 ile hil\u00e2fet makam\u0131<\/em><\/strong> aras\u0131ndaki ay\u0131r\u0131m\u0131n yeterince yap\u0131lmamas\u0131 yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet, Hz. Ali\u2019nin vel\u00e2yet ve manev\u00ee makam\u0131n\u0131 en y\u00fcksek derecede kabul etmekle birlikte, hil\u00e2fet s\u0131ralamas\u0131nda n\u00fcb\u00fcvvet veraseti ve devlet kurucu misyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan Hz. Eb\u00fb Bekir ve Hz. \u00d6mer\u2019i \u00f6ncelemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla mesele, sevgi veya \u00fcst\u00fcnl\u00fck ink\u00e2r\u0131 de\u011fil; makamlar\u0131n mahiyet fark\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Hz. Ali Merkezli Velayet Anlay\u0131\u015f\u0131 ve S\u00fcnn\u00ee Tasavvuf<\/em><\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>Hz. Ali\u2019nin \u0130ki Ciheti<\/em><\/h4>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Risalelerde vurgulanan \u00f6nemli bir nokta: Hz. Ali (r.a.) iki a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmelidir<em><\/em><\/h3>\n\n\n\n<p><strong><em>\u015eahs\u00ee kem\u00e2l\u00e2t\u0131 ve vel\u00e2yeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan mertebesi\u2026<\/em><\/strong> \u0130lim, takva, adalet ve manev\u00ee olgunluk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00c2l-i Beyt\u2019in \u015fahs-\u0131 m\u00e2nev\u00eesi<\/em><\/strong> \u2013 Resul-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n manev\u00ee \u00e7izgisini temsil eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ikinci y\u00f6n, \u201chakikat-i Muhammediye\u201dnin bir tecell\u00eesi olarak son derece y\u00fcce bir makamd\u0131r. Hz. Ali hakk\u0131nda gelen g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6vg\u00fc rivayetleri, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu manev\u00ee temsil noktas\u0131na bakar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, Hz. Ali ba\u015fta Hazret-i Ebubekir ve Hazret-i \u00d6mer olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn sahabenin kem\u00e2l\u00e2t\u0131n\u0131 takdim eder, hizmet-i \u0130sl\u00e2miyetteki ve kurbiyet-i \u0130l\u00e2hiyedeki makamlar\u0131n\u0131 y\u00fcceltir. Bu, onun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc siyas\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddias\u0131na ba\u011flamadan anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar (bk. el-Gaz\u00e2l\u00ee, <em>Kav\u00e2id\u00fc\u2019l-Ak\u00e2id<\/em>; el-Kel\u00e2b\u00e2z\u00ee, <em>et-Taarruf li Mezhebi Ehli\u2019t-Tasavvuf<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Kavramlar\u0131 a\u00e7arak devam ediyoruz.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Kemalat\u2026<\/em><\/strong> Hem Allah\u2019a hem insana bakan \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir hakikattir.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah\u2019a bakan y\u00f6n\u00fcyle kemal\u00e2t, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n z\u00e2t\u0131nda noksanl\u0131k ihtimali bulunmayan, ezel\u00ee ve ebed\u00ee, mutlak m\u00fckemmellik s\u0131fatlar\u0131d\u0131r; ilmi sonsuz, kudreti s\u0131n\u0131rs\u0131z, iradesi hikmetli, rahmeti ku\u015fat\u0131c\u0131d\u0131r. Bu kemal artmaz-eksilmez; \u00e7\u00fcnk\u00fc O Vacib\u00fc\u2019l-V\u00fccud\u2019dur, kemal O\u2019nun z\u00e2t\u0131n\u0131n l\u00e2z\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsana bakan y\u00f6n\u00fcyle kemal\u00e2t ise, o mutlak kemalin g\u00f6lgesinden nasipdar olarak, istidatlar\u0131n inki\u015faf\u0131, ahl\u00e2k\u0131n olgunla\u015fmas\u0131, esm\u00e2ya ayna olma derecesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u0130nsan kemale sahip de\u011fildir; kemale y\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah\u2019\u0131n kemali z\u00e2t\u00ee ve mutlak; insan\u0131n kemali izaf\u00ee ve kesb\u00eedir. Biri kaynakt\u0131r, di\u011feri yans\u0131mad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zetle: Allah kemalin sahibidir; insan kemale taliptir. Allah\u2019\u0131n kemali ezel\u00eedir; insan\u0131n kemali terakki iledir. \u0130nsan kemal bulduk\u00e7a, asl\u0131nda kendi b\u00fcy\u00fcmez \u2014 aynadaki yans\u0131ma berrakla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Bir \u015eahsi Kem\u00e2l\u00e2t \u00d6rne\u011fi: H\u00e2tem-i T\u00e2\u00ee Misali<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir insanda bulunan g\u00fczel bir s\u0131fat, o ki\u015finin b\u00fct\u00fcn kem\u00e2l\u00e2t\u0131n\u0131 belirlemez; yani tek bir \u00fcst\u00fcn vas\u0131f, b\u00fct\u00fcn hakikat \u00f6l\u00e7\u00fclerini kar\u015f\u0131lamaz. Mesel\u00e2 H\u00e2tem-i T\u00e2\u00ee, c\u00f6mertlik ve ikram s\u0131fat\u0131nda zirve bir isimdir; hatta c\u00f6mertlik denince darb-\u0131 mesel olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Rivayete g\u00f6re a\u00e7 bir misafir geldi\u011finde, evinde ba\u015fka imk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en k\u0131ymetli at\u0131n\u0131 kesip ikram etmi\u015f; yine bir ba\u015fka olayda, kendisine hediye edilen nadide bir deveyi hemen bir fakire ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u201cseh\u00e2\u201d s\u0131fat\u0131 onda fevkal\u00e2de tecell\u00ee etmi\u015ftir. Ancak bu \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee s\u0131fat, itikad\u00ee kem\u00e2l anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e2tem-i T\u00e2\u00ee, \u0130sl\u00e2m\u2019dan \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ve c\u00e2hiliye d\u00f6neminde putperest Arap inanc\u0131 \u00fczere bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani c\u00f6mertlik gibi parlak bir s\u0131fat onda kem\u00e2l derecesinde g\u00f6r\u00fcnse de, iman ve tevhid gibi itikad\u00ee esaslar olmadan insan\u0131n kem\u00e2l\u00e2t\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl anlamda tamamlanm\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu misal, bir \u015fahs\u0131n belirli bir fazilette zirve olmas\u0131n\u0131n, her alanda en \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu anlam\u0131na gelmeyece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Veraset-i N\u00fcb\u00fcvvet (\u00d6zet Tan\u0131m)\u2026 <\/em><\/strong>Peygamber Efendimiz (asm)&#8217;in hem risalet y\u00f6n\u00fc hem de velayet y\u00f6n\u00fc bak\u0131m\u0131ndan sonraki nesillere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 manev\u00ee miras ve rehberliktir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Risalet ve \u015eeriat boyutu:<\/em> Peygamber Efendimiz (asm)\u2019in hak davas\u0131, emir ve nehiyleri, Kur\u2019an ve S\u00fcnnet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sonraki nesillere aktar\u0131l\u0131r. Buna maddi ve \u015fer\u2018\u00ee veraset diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Velayet ve ibadet boyutu:<\/em> Peygamber Efendimiz (asm)\u2019in ibadet ve velayet yolu, evliya ve asfiya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insanl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131r; bu yol, manevi rehberlik ve eri\u015fim i\u00e7in bir \u201ccaddeler a\u011f\u0131\u201d gibi i\u015fler. Buna manev\u00ee veraset denir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Sahabeler ve keramet a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k<\/em><\/strong>: Veraset-i N\u00fcb\u00fcvvetten do\u011fan velayet, sahabeler gibi ilk nesillerde en y\u00fcksek seviyeye ula\u015f\u0131r; sonraki veliler ve evliya bu yoldan ilerlese de, sahabelerin fazilet ve pay\u0131na ula\u015famazlar. Bu fark, sebep-sonu\u00e7 ve zaman-mek\u00e2n ilkesine dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Alt\u0131n misali:<\/em> Veraset, mal\u00ee miras gibi miktar ve nitelik a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir; az say\u0131da harika veya keramet, y\u00fcksek manevi k\u0131ymet ve \u0130lahi yak\u0131nl\u0131kla \u00fcst\u00fcn olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u0131saca:<\/em> Veraset-i N\u00fcb\u00fcvvet, Peygamber Efendimiz (asm)\u2019in hem \u015feriat hem velayet y\u00f6n\u00fcnden sonraki nesillere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve ya\u015fanabilir hem maddi hem manevi mirast\u0131r; sahabeler en y\u00fcksek paya sahip olup, evliya ve m\u00fcminler bu miras yoluyla kemalat ve velayet basamaklar\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Tek C\u00fcmlelik Form\u00fcl): <\/em>Peygamber Efendimiz (asm)\u2019in hem risalet y\u00f6n\u00fcnden Kur\u2019an ve S\u00fcnnet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sonraki nesillere aktard\u0131\u011f\u0131 hak davas\u0131, hem de velayet y\u00f6n\u00fcnden ibadet ve manev\u00ee yolu ile evliya ve m\u00fcminlere miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclebilir maddi ve manevi miras, veraset-i n\u00fcb\u00fcvvet olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahabeler bu miras\u0131n en y\u00fcksek pay\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r, evliya ise ondan ilham ve eri\u015fimle kem\u00e2l\u00e2t ve vel\u00e2yet basamaklar\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>N\u00fcb\u00fcvvet \u2013 Vel\u00e2yet Dengesi<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p><strong><em>Hilafet<\/em><\/strong><strong>:<\/strong> Siyas\u00ee otorite, toplumu y\u00f6netme ve i\u00e7tima\u00ee d\u00fczeni sa\u011flama makam\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>L\u00fcgatteki Tan\u0131m\u0131:<\/em> \u0130mam-\u00fcl M\u00fc&#8217;min\u00een olan z\u00e2t, \u015fer&#8217;\u00ee h\u00fck\u00fcmlerin icras\u0131nda Peygamberimiz Hz. Muhammed&#8217;e (A.S.M.) halef oldu\u011fu i\u00e7in hilafet vazifesini alana <em>Halife<\/em> denmi\u015ftir. Buna <em>\u0130mamet-i K\u00fcbra<\/em> da denir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2miyetin himayesi ve i&#8217;l\u00e2s\u0131, \u015fer&#8217;\u00ee h\u00fck\u00fcmlerin ve cezalar\u0131n icra ve ikamesi, askerin techizi, \u00f6\u015f\u00fcr ve zek\u00e2t\u0131n toplanmas\u0131 ve ems\u00e2li mu\u00e2mel\u00e2t i\u00e7in \u00fcmmet \u00fczerine im\u00e2m t\u00e2yini farzd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Halife \u015fer&#8217;\u00ee h\u00fck\u00fcmlerle idare ve hareket etmekle mukayyettir. Bizzat kendi arzusuna g\u00f6re hareket edemez ve \u015feriata muhalif bulunamaz. Bu itibarla da halife, hukuk nizam\u0131 ile kay\u0131tl\u0131d\u0131r ve se\u00e7imle ba\u015fa geldi\u011fi i\u00e7in bir &#8220;\u0130sl\u00e2m Cumhuriyetinin Reisi&#8221; olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m \u00e2limleri, ilim, ad\u00e2let, kif\u00e2yet ve rey&#8217; ve ilmin s\u0131hhati i\u00e7in a&#8217;za ve havassa \u00e2it sel\u00e2met olmak \u00fczere d\u00f6rt \u015fart\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 icm\u00e2en \u015fart k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130sl\u00e2m diyaneti ve siyasetinde H\u00e2kim, ancak Cenab-\u0131 Hak&#8217;t\u0131r. Hilafet makam\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee ahk\u00e2m\u0131 tatbik ve halk\u0131 iyi idare ile muvazzaft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Velayet:<\/em><\/strong> Manev\u00ee rehberlik, kalb\u00ee kemal ve ilahi yak\u0131nl\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in tercihinde belirleyici olan esas \u015fudur: <strong><em>N\u00fcb\u00fcvvet veraseti<\/em><\/strong><em>,<\/em> vel\u00e2yetten derecesi itibar\u0131yla \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. S\u00fcnn\u00ee tasavvuf Hz. Ali\u2019yi velayet ve irfan y\u00f6n\u00fcnden merkeze al\u0131r; hilafet meselesini iman\u00ee bir r\u00fck\u00fcn h\u00e2line getirmez. B\u00f6ylece, \u015eia-y\u0131 Velayet \u00e7izgisiyle manev\u00ee bir yak\u0131nl\u0131k kurar; \u015eia-y\u0131 Siyaset \u00e7izgisine mesafe koyar.<\/p>\n\n\n\n<p>Hil\u00e2fet d\u00f6nemindeki muvaffakiyet, risalet ahk\u00e2m\u0131n\u0131n tesisi ve \u00fcmmetin birli\u011finin korunmas\u0131yla ilgilidir. Bu sebeple Hz. Eb\u00fb Bekir ve Hz. \u00d6mer\u2019in hil\u00e2fetleri, \u015fahs\u00ee vel\u00e2yet k\u0131yas\u0131yla de\u011fil; n\u00fcb\u00fcvvet miras\u0131n\u0131n temsil ve icras\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u015eahsi kemalat ve veraset-i n\u00fcb\u00fcvvet kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 <\/em><\/strong>Hz. Ali\u2019nin \u015fahs\u00ee kem\u00e2l\u00e2t\u0131; ilmi, vel\u00e2yeti, irfan\u0131 ve m\u00e2nev\u00ee derinli\u011fi itibar\u0131yla fevkal\u00e2dedir ve bu y\u00f6n\u00fcyle zirve bir \u015fahsiyettir. Ancak hil\u00e2fet meselesi yaln\u0131zca \u015fahs\u00ee kem\u00e2l\u00e2t mukayesesi de\u011fildir; burada esas olan \u201cveraset-i n\u00fcb\u00fcvvet\u201d, yani Peygamberlik vazifesinin devlet, hukuk, \u00fcmmet birli\u011fi ve dinin tesisi boyutundaki temsilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fcb\u00fcvvetin miras\u0131, vel\u00e2yetten derece itibar\u0131yla daha \u00fcst bir vazife alan\u0131n\u0131 ifade eder. Bu sebeple Ehl-i S\u00fcnnet, \u015fahs\u00ee vel\u00e2yet ve manev\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fck bak\u0131m\u0131ndan Hz. Ali\u2019nin y\u00fcksek makam\u0131n\u0131 teslim etmekle birlikte; n\u00fcb\u00fcvvet miras\u0131n\u0131n icras\u0131, \u0130sl\u00e2m devletinin kurulu\u015fu ve ahk\u00e2m\u0131n yerle\u015fmesi noktas\u0131nda Hz. Eb\u00fb Bekir ve Hz. \u00d6mer\u2019in hil\u00e2fet d\u00f6nemindeki temsilini daha a\u011f\u0131r basan bir vazife olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f ve tercih etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tercih, birini k\u00fc\u00e7\u00fcltme de\u011fil; makamlar\u0131n mahiyet fark\u0131n\u0131 esas alan bir de\u011ferlendirmedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani, Hz. Ali\u2019nin \u015fahs\u00ee kem\u00e2l\u00e2t\u0131; ilimde derinlik, vel\u00e2yette y\u00fckseklik, marifette incelik ve m\u00e2nev\u00ee olgunluk bak\u0131m\u0131ndan zirve bir temsil g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifade eder. Bu alan, daha \u00e7ok ferd\u00ee kem\u00e2l, kalb\u00ee yak\u0131nl\u0131k ve Allah\u2019a kurbiyet sahas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vel\u00e2yet; kul ile Allah aras\u0131ndaki manev\u00ee mesafenin daralmas\u0131, i\u00e7 ar\u0131nma, irfan ve hikmet derinli\u011fi demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k <strong><em>veraset-i n\u00fcb\u00fcvvet<\/em><\/strong>, yaln\u0131zca \u015fahs\u00ee bir kem\u00e2l de\u011fil; peygamberlik vazifesinin \u00fcmmet \u00e7ap\u0131ndaki temsilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu miras; dinin h\u00fck\u00fcmlerini tesis etmek, toplumsal d\u00fczeni kurmak, adaleti icra etmek, siyas\u00ee birli\u011fi sa\u011flamak ve vahyin getirdi\u011fi esaslar\u0131 tarih sahnesinde kurumsalla\u015ft\u0131rmak sorumlulu\u011funu i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani vel\u00e2yet daha \u00e7ok \u201cmanev\u00ee derinlik\u201d, veraset-i n\u00fcb\u00fcvvet ise \u201ckurucu ve d\u00fczenleyici misyon\u201ddur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fark\u0131n \u00f6nemi \u015furadad\u0131r: \u015eahs\u00ee vel\u00e2yet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, her zaman idar\u00ee ve kurucu vazifede \u00f6ncelik anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamberlik miras\u0131, \u00fcmmeti ayakta tutan sistemin in\u015fas\u0131yla ilgilidir ve bu y\u00f6n\u00fcyle ferd\u00ee manev\u00ee kem\u00e2lden daha kapsaml\u0131 bir sorumluluk alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in hil\u00e2fet s\u0131ralamas\u0131ndaki tercihi, vel\u00e2yet mukayesesi de\u011fil; bu kurucu n\u00fcb\u00fcvvet miras\u0131n\u0131n tarih\u00ee icras\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla mesele \u201ckim daha faziletli?\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131ndan ziyade, \u201changi makam hangi vazifeyi temsil eder?\u201d sorusunun cevab\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Biri kalb\u00ee kem\u00e2lin zirvesini, di\u011feri risalet vazifesinin toplumsal devam\u0131n\u0131 temsil eder; bu iki alan\u0131n mahiyeti farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, aralar\u0131ndaki de\u011ferlendirme de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Tasavvuf ve \u00c2l-i Beyt Muhabbeti\u2026<\/em><\/strong> S\u00fcnn\u00ee tasavvufun silsilelerinin \u00e7o\u011fu Hz. Ali\u2019ye ba\u011flan\u0131r. Bu, siyas\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fck de\u011fil, manev\u00ee kemale i\u015faret eder. Ehl-i Beyt sevgisi kalpte ta\u015f\u0131n\u0131r; sahabe h\u00fcrmeti korunur. Bu denge, \u00fcmmetin birlik zemini i\u00e7in kritik \u00f6nemdedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>A\u015f\u0131r\u0131 Muhabbet Meselesi\u2026<\/em><\/strong> Hz. Ali\u2019yi sevmek iman\u0131n gere\u011fidir. Ancak: Muhabbetin ifrata d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, di\u011fer sahabeye d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00fcretmesi, tarih\u00ee ihtilaflar\u0131 itikad\u00ee kopu\u015fa \u00e7evirmesi dengeyi bozar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in tutumu, ne de\u011fersizle\u015ftirme ne de a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcceltmedir; istikamettir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&nbsp;\u201cTakiyye\u201d \u0130ddias\u0131n\u0131n Tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u2026<\/em><\/strong> E\u011fer Hz. Ali\u2019nin di\u011fer halifelere zahiren uydu\u011fu fakat kalben muhalif oldu\u011fu s\u00f6ylenirse, bu onu korku ve riyak\u00e2rl\u0131kla itham anlam\u0131na gelir. Oysa tarih\u00ee ki\u015fili\u011fi, cesareti ve \u015fecaatiyle tan\u0131nan bir \u015fahsiyet i\u00e7in bu yorum, muhabbet de\u011fil; \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir tenkittir. Ehl-i S\u00fcnnet bu sebeple, Hz. Ali\u2019nin Hulef\u00e2-i R\u00e2\u015fid\u00een\u2019i hak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in onlarla uyum i\u00e7inde hareket etti\u011fini kabul eder.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>\u015eia Meselesi ve Risale Perspektifi<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p><strong><em>Tarih\u00ee K\u0131r\u0131lma ve Kimlikle\u015fme\u2026<\/em><\/strong><em> <\/em>Hz. Osman\u2019\u0131n \u015fehadeti, Cemel, S\u0131ffin, Hakem olay\u0131 gibi hadiseler, tarih\u00ee ihtilaflar\u0131n temelini olu\u015fturmu\u015ftur. Bu ihtilaflar zamanla mezheple\u015fmi\u015f, kimlikle\u015fmi\u015f ve devlet ideolojilerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>\u015eia-y\u0131 Velayet ve \u015eia-y\u0131 Siyaset<\/em><\/h4>\n\n\n\n<p><strong><em>\u015eia-y\u0131 Velayet:<\/em><\/strong> Hz. Ali\u2019nin manev\u00ee kemalini ve Ehlibeyt sevgisini merkeze al\u0131r. Sahabeyi reddetmez; muhabbeti iman\u00ee ve birle\u015ftirici bir \u00e7izgide tutar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u015eia-y\u0131 Siyaset<\/em><\/strong><strong>:<\/strong> Hilafeti itikad\u00ee bir r\u00fck\u00fcn h\u00e2line getirir, tarih\u00ee ihtilaflar\u0131 s\u00fcrekli canl\u0131 tutar, sahabeye y\u00f6nelik ele\u015ftiriyi a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu, tarih\u00ee meseleleri ebed\u00ee ayr\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in Denge Noktas\u0131\u2026<\/em><\/strong> Sahabenin adaleti, i\u00e7tihad\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi ve Ehl-i Beyt muhabbeti korunur. \u0130htilaflar iman-k\u00fcf\u00fcr meselesi de\u011fil, i\u00e7tihad farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u00fcnn\u00ee tasavvuf, velayet boyutuyla \u015eia-y\u0131 Velayet ile \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr, \u015eia-y\u0131 Siyaset\u2019e mesafeli durur.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Velayet \u2013 Hilafet ve Mezhep \u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131na \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p><strong><em>Velayet \u2013 Hilafet Ayr\u0131m\u0131\u2026<\/em><\/strong><em> <\/em>Velayet ile hilafetin ayr\u0131lmas\u0131, manev\u00ee makam\u0131n siyas\u00ee araca d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engeller ve siyas\u00ee ihtilaflar\u0131 iman meselesi h\u00e2line getirmez. Hz. Ali\u2019nin velayeti y\u00fcce; Hz. Ebubekir\u2019in hilafeti me\u015frudur. Bu denge, \u0130slam siyaset teorisinin temelidir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>Risale Perspektifinden \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/em><\/h4>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130man merkezli yakla\u015f\u0131m:<\/em><\/strong> Mezhep farkl\u0131l\u0131klar\u0131, iman esaslar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7memelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Sahabe ihtilaf\u0131n\u0131 i\u00e7tihad \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmek:<\/em><\/strong> Cemel ve S\u0131ffin bir i\u00e7tihad farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r, d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00fcretmez.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ehl-i Beyt sevgisini g\u00fc\u00e7lendirmek:<\/em><\/strong> Ortak payda, birle\u015ftirici unsur olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><em>Yeni Mezhep Dili ve \u00dcmmet Birli\u011fi<\/em><\/h3>\n\n\n\n<p><strong><em>Problem:<\/em><\/strong> Mezhep dili tarih\u00ee hadiselerin kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, siyasetin din\u00ee kimlik \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve kimli\u011fin tarih \u00fczerinden in\u015fa edilmesi nedeniyle sertle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Risale\u2019nin \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u2026<\/em><\/strong> Muhabbeti esas almak, Ehl-i Beyt sevgisini sahiplenmek, tarih\u00ee ihtilaflar\u0131 b\u00fcy\u00fctmemek. Mezhep kimli\u011fini iman merkezli tutmak, siyasetten ar\u0131nd\u0131rmak.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Yeni Mezhep Dili \u0130lkeleri:<\/em><\/strong> Ortak iman esaslar\u0131 merkezde olmal\u0131 (Allah, Peygamber, Kur\u2019an). Sahabe ve Ehl-i Beyt dengesi korunmal\u0131; siyas\u00ee sembol h\u00e2line gelmemeli. \u0130\u00e7tihad alan\u0131 k\u00fcf\u00fcr alan\u0131na ta\u015f\u0131nmamal\u0131. Ma\u011fduriyet dili kimlikten \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131. Tasavvuf\u00ee kalb\u00ee zemin birle\u015ftirici olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>\u0130mam-\u0131 Ali\u2019nin Manev\u00ee Makam\u0131na Dokunulamaz<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130mam-\u0131 Ali\u2019nin \u015fahs\u0131na ve adalet merkezli siyasetine y\u00f6nelik ele\u015ftiriler ba\u015fka bir \u015feydir; fakat onun m\u00e2nev\u00ee \u015fahsiyetine, ilmine, vel\u00e2yetine ve Peygamber varisli\u011fine dil uzatmak bamba\u015fka bir iddiad\u0131r ve buna kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmez. Tarihte ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, onun \u00fcst\u00fcn manev\u00ee makam\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmek i\u00e7in de\u011fil, daha \u00e7ok d\u00fcnyev\u00ee ve siyas\u00ee idaresine itiraz etmi\u015f; bu noktada hata etmi\u015flerdir. Manev\u00ee b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ise tart\u0131\u015fma \u00fcst\u00fcd\u00fcr ve sars\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130frat Ayr\u0131d\u0131r, Nifak Ayr\u0131d\u0131r<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcnaf\u0131k; imans\u0131zd\u0131r, vicdans\u0131zd\u0131r ve Peygamber\u2019e kar\u015f\u0131d\u0131r. Alev\u00ee ve \u015ei\u00eelerin a\u015f\u0131r\u0131lar\u0131 ise Peygamber\u2019e d\u00fc\u015fman de\u011fil; tam tersine, \u00c2l-i Beyt sevgisinde a\u015f\u0131r\u0131ya giden kimselerdir. Bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, \u015feriat s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015farsa nifak de\u011fil; bid\u2018at ve f\u00e2s\u0131kl\u0131k olur. Yani yanl\u0131\u015flar\u0131, d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan de\u011fil \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz sevgidendir. Ayr\u0131ca Hz. Ali\u2019nin y\u0131llarca h\u00fcrmet etti\u011fi ve hil\u00e2fetlerini fiilen kabul etti\u011fi Hz. Eb\u00fb Bekir, Hz. \u00d6mer ve Hz. Osman\u2019a sayg\u0131 g\u00f6sterildi\u011fi ve temel din\u00ee vecibeler yerine getirildi\u011fi s\u00fcrece, m\u00fc\u2019min dairesi korunmu\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Sonu\u00e7 Manifestosu: <\/em><\/strong>\u0130man esaslar\u0131 mezheplerden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Velayet ile hilafet kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahabe ihtilaf\u0131 i\u00e7tihad \u00e7er\u00e7evesindedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i Beyt muhabbeti ortak zemindir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mezhep siyasetin arac\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Ali\u2019nin velayeti ile sahabenin adaleti \u00e7eli\u015fmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Ehl-i Beyt sevgisi ile \u00fcmmet birli\u011fi \u00e7at\u0131\u015fmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00eea\u2013Ehl-i S\u00fcnnet ihtilaf\u0131n\u0131n temelinde iman esaslar\u0131 de\u011fil; tarih\u00ee ve siyas\u00ee yorum farklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Ali\u2019nin manev\u00ee makam\u0131 tart\u0131\u015fma \u00fcst\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Hil\u00e2fet s\u0131ralamas\u0131 ise makamlar\u0131n mahiyet fark\u0131na dayal\u0131 bir tercihtir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130frat ve tefrit yerine, itidal esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mezhep farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u0130slam\u2019\u0131 b\u00f6lmez; siyasalla\u015fm\u0131\u015f mezhep dili b\u00f6ler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken; tarih\u00ee ihtilaflar\u0131 kimlik \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek de\u011fil, ortak tevhid zemininde birlik bilincini g\u00fc\u00e7lendirmektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni mezhep dili: Muhabbet merkezli, iman esasl\u0131, siyasetten ar\u0131nm\u0131\u015f, birle\u015ftirici bir dildir. \u00dcmmet birli\u011fi, iman merkezli, muhabbet esasl\u0131 ve siyasetten ar\u0131nm\u0131\u015f yeni bir dil ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu metin arabulucu, \u00e7\u00f6z\u00fcm teklifli bir niyet ile yaz\u0131ld\u0131; iptal-tadil gerektirmeyecek bir iskelet \u00fczerine oturtuldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konu Risale-i Nur\u2019un uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00fczerinden \u015fekillendirilmi\u015ftir. Giri\u015f \u0130sl\u00e2m tarihinde Hz. Ali merkezli tart\u0131\u015fmalar, zamanla itikad\u00ee bir mesele gibi alg\u0131lansa da, \u00f6z\u00fcnde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde siyas\u00ee&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":701,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/700\/revisions\/701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}