{"id":854,"date":"2026-03-24T21:46:56","date_gmt":"2026-03-24T21:46:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=854"},"modified":"2026-03-24T21:46:58","modified_gmt":"2026-03-24T21:46:58","slug":"cenab-i-hakkin-aziz-ismi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/?p=854","title":{"rendered":"Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n \u201cAz\u00eez\u201d \u0130smi:"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Tan\u0131m, Tecell\u00ee ve \u0130nsan Hayat\u0131ndaki Yans\u0131malar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Giri\u015f:<\/strong> K\u00e2inat kitab\u0131 dikkatle okundu\u011funda, her bir varl\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131nda nihayetsiz bir kudret, izzet ve galebe sahibi bir Z\u00e2t\u2019\u0131n tasarrufu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu kudret ve galebenin en parlak unvanlar\u0131ndan biri, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n \u201cAz\u00eez\u201d ismidir. Bu isim, yaln\u0131zca bir s\u0131fat de\u011fil; ayn\u0131 zamanda k\u00e2inattaki nizam\u0131n, izzetin, ma\u011fl\u00fbb edilemezli\u011fin ve hikmetli h\u00e2kimiyetin anahtar\u0131d\u0131r. Said Nurs\u00ee\u2019nin Risale-i Nur K\u00fclliyat\u0131\u2019nda bu isim, \u00e7o\u011fu zaman \u201cizzet i\u00e7inde rahmet, kudret i\u00e7inde hikmet\u201d dengesiyle ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&nbsp;\u201cAz\u00eez\u201d \u0130sminin tan\u0131m\u0131\u2026<\/strong> \u201cAz\u00eez\u201d ismi; ma\u011fl\u00fbb edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan; mutlak galip; izzet ve \u015feref sahibi; her i\u015finde \u00fcst\u00fcn gelen ve hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan manalar\u0131na gelir. Bu isim, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n hem <strong>kudretinin galebesini,<\/strong> hem de <strong>zat\u00ee<\/strong> <strong>izzetini<\/strong> ifade eder. Yani O\u2019nun fiilleri, tesad\u00fcfe veya zay\u0131fl\u0131\u011fa yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde <strong>mutlak h\u00e2kimiyet ve izzetle<\/strong> cereyan eder.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00e2inatta \u201cAz\u00eez\u201d \u0130sminin Tecell\u00eesi\u2026<\/strong> K\u00e2inat, bir y\u00f6n\u00fcyle rahmetin; di\u011fer y\u00f6n\u00fcyle izzetin tecellig\u00e2h\u0131d\u0131r. \u201cAz\u00eez\u201d ismi \u00f6zellikle \u015fu noktalarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130zzet \u0130\u00e7inde Nizam\u2026<\/strong> K\u00e2inatta en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7adan en b\u00fcy\u00fck galaksilere kadar kusursuz bir d\u00fczen vard\u0131r. Bu d\u00fczen: Ne ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa izin verir ne de zay\u0131fl\u0131k kabul eder. Bu, <strong>Az\u00eez olan bir Z\u00e2t\u2019\u0131n h\u00e2kimiyetini<\/strong> g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek izzet, <strong>kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, intizam\u0131 do\u011furur<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Perdeli \u0130craat<\/strong> (\u0130zzet ve Sebepler Perdesi)\u2026 Bu noktada \u00e7ok \u00f6nemli bir prensip \u015fudur: \u201c\u0130zzet ve azamet ister ki, sebepler perde olsun.\u201d Yani Cen\u00e2b-\u0131 Hak do\u011frudan her i\u015fi yapmaya kadir oldu\u011fu halde, izzetinin gere\u011fi olarak: Sebepleri bir perde yapar. Kudretini do\u011frudan g\u00f6zlere hedef etmez. Bu, O\u2019nun aczinden de\u011fil; bilakis <strong>izzetinin ve azametinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndendir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Galebe ve Ma\u011fl\u00fbbiyetin Yoklu\u011fu\u2026<\/strong> K\u00e2inatta hi\u00e7bir kuvvet, Allah\u2019\u0131n iradesine kar\u015f\u0131 koyamaz. \u00d6l\u00fcm hayat\u0131 ma\u011fl\u00fbb eder. Gece g\u00fcnd\u00fcz\u00fc takip eder. K\u0131\u015f bahara yenilir. Ama bu de\u011fi\u015fimler bir m\u00fccadele de\u011fil, <strong>Az\u00eez olan\u0131n emrine itaattir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cAz\u00eez\u201d \u0130smi ile Di\u011fer Esmalar Aras\u0131ndaki Denge\u2026<\/strong> \u201cAz\u00eez\u201d ismi genellikle \u015fu isimlerle birlikte okunur:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u00eez\u2013Rah\u00eem dengesi\u2026<\/strong> Kur\u2019\u00e2n\u2019da s\u0131k\u00e7a ge\u00e7en \u201cAz\u00eez\u00fcn Rah\u00eem\u201d ifadesi \u015funu g\u00f6sterir: Allah hem izzet sahibidir (cezaland\u0131rabilir). Hem merhamet sahibidir (affedebilir). Bu denge olmasa: Sadece izzet, korku ve \u00fcmitsizlik do\u011furur. Sadece rahmet, laubalilik ve ciddiyetsizlik do\u011furur. Hakikat ise: <strong>izzet i\u00e7inde merhamettir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u00eez\u2013Hak\u00eem \u0130li\u015fkisi\u2026<\/strong> \u201cAz\u00eez\u201d galebeyi ifade ederken, \u201cHak\u00eem\u201d o galebenin hikmetli oldu\u011funu g\u00f6sterir. Yani Allah: Zorla de\u011fil hikmetle galiptir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nsan Hayat\u0131nda \u201cAz\u00eez\u201d \u0130sminin Tecell\u00eesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fc\u2019minin \u0130zzeti\u2026<\/strong> Kur\u2019\u00e2n\u2019da: \u201c\u0130zzet Allah\u2019a, Res\u00fbl\u00fcne ve m\u00fc\u2019minlere aittir.\u201d buyrulur. Bu, m\u00fc\u2019minin: Hak kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u011filmesini bat\u0131l kar\u015f\u0131s\u0131nda ise e\u011filmemesini gerektirir. Ger\u00e7ek izzet: Makamda de\u011fil imanda bulunur<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Acz i\u00e7inde izzet\u2026<\/strong> Kur\u2019an\u2019dan al\u0131nma bir yoldur, aczini, fakr\u0131n\u0131 bilmek, \u015fefkat ve tefekk\u00fcr ile ya\u015famak\u2026 \u0130lk bak\u0131\u015fta acz ile izzet z\u0131t g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ancak hakikatte: Kula d\u00fc\u015fen aczini bilmek. Allah\u2019a dayanmak. Bu durumda insan: Kendi ad\u0131na zay\u0131f, Allah\u2019a dayanmas\u0131yla aziz olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcnah ve \u0130zzet \u0130li\u015fkisi<\/strong>\u2026 G\u00fcnah, insan\u0131 zillete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc: Nefse boyun e\u011fmek zillet. Hakka boyun e\u011fmek izzettir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130mtihan D\u00fcnyas\u0131nda \u201cAz\u00eez\u201d \u0130sminin Hikmeti\u2026<\/strong> D\u00fcnya, zahiren bazen zalimlerin galip oldu\u011fu bir yer gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Fakat bu ge\u00e7ici bir imtihand\u0131r. Hakiki galebe ahrettedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cAz\u00eez\u201d olan Allah: Nihai ma\u011flubiyeti kabul etmez. Adaletini mutlaka g\u00f6sterir<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tevhid Perspektifinde \u201cAz\u00eez\u201d \u0130smi\u2026<\/strong> \u201cAz\u00eez\u201d ismi, tevhidin \u00f6nemli bir delilidir: E\u011fer k\u00e2inatta birden fazla ilah olsayd\u0131 galip gelme m\u00fccadelesi olurdu, nizam bozulurdu. Ama: Nizam var, \u00e7at\u0131\u015fma yok. Demek ki: <strong>Mutlak galip olan tek bir \u201cAz\u00eez\u201d vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Netice: \u0130zzetin Kayna\u011f\u0131 ve Hakikati\u2026<\/strong> B\u00fct\u00fcn bu tahliller g\u00f6sterir ki: Ger\u00e7ek izzet, kuvvette de\u011fil, servette de\u011fil, makamda de\u011fil <strong>yaln\u0131zca Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019a<\/strong> <strong>intisaptad\u0131r<\/strong>. \u0130nsan, Allah\u2019a kul oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde aziz olur; O\u2019ndan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde zillete d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u00eez\u201d ismi bize \u015funu \u00f6\u011fretir: K\u00e2inatta ma\u011fl\u00fbbiyet yoktur; yaln\u0131zca <strong>hikmetle cereyan eden il\u00e2h\u00ee galebe<\/strong> vard\u0131r. \u0130nsan i\u00e7in ise izzetin yolu: Nefse de\u011fil, Hakk\u2019a dayanmak. Sebeplere de\u011fil, M\u00fcsebbib\u00fc\u2019l-Esb\u00e2b\u2019a (b\u00fct\u00fcn sebeplerin Sahibine) g\u00fcvenmek. D\u00fcnyaya de\u011fil, ebediyete y\u00f6nelmektir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylece kul, kendi zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde de\u011fil; <strong>Az\u00eez olan Rabbine dayanmas\u0131yla ger\u00e7ek izzeti bulur.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131m, Tecell\u00ee ve \u0130nsan Hayat\u0131ndaki Yans\u0131malar\u0131 Giri\u015f: K\u00e2inat kitab\u0131 dikkatle okundu\u011funda, her bir varl\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131nda nihayetsiz bir kudret, izzet ve galebe sahibi bir Z\u00e2t\u2019\u0131n tasarrufu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muhtelif-konular","entry","simple"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":856,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/854\/revisions\/856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kenankilicaslan.web.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}